物理化学学报 >> 2026, Vol. 42 >> Issue (10): 100338.doi: 10.1016/j.actphy.2026.100338
刘永康1, 余守希2, 陈丽2, 王中辽2,*(
), 张美玉3,*(
), 张金峰1,*(
)
收稿日期:2026-05-04
修回日期:2026-05-30
录用日期:2026-06-01
发布日期:2026-09-03
通讯作者:
Email: wangzl@chnu.edu.cn (王中辽)zhangmeiyu@lcu.edu.cn (张美玉)jfzhang@chnu.edu.cn (张金峰)
Yongkang Liu1, Shouxi Yu2, Li Chen2, Zhongliao Wang2,*(
), Meiyu Zhang3,*(
), Jinfeng Zhang1,*(
)
Received:2026-05-04
Revised:2026-05-30
Accepted:2026-06-01
Published:2026-09-03
Contact:
Email: wangzl@chnu.edu.cn (Zhongliao Wang)zhangmeiyu@lcu.edu.cn (Meiyu Zhang)jfzhang@chnu.edu.cn (Jinfeng Zhang)
摘要:
共价有机框架(COF)作为析氢反应(HER)的光催化剂被广泛研究,但多数设计策略聚焦于光吸收或电荷分离,而非催化位点本身的H*脱附能垒。本研究从键分辨视角重新审视该问题:采用晶体轨道哈密顿布居(COHP)方法,将N−H反键轨道的占据程度作为量化描述符,用于评估希夫碱COF中亚胺氮原子对H*的结合强度。通过合成两种芘基COF (PY-BD与PY-DHBD)验证该描述符:在二醛连接体中引入两个酚羟基后,反键轨道占据率提升(ICOHP从−7.52增至−7.18 eV),N−H键弱化,ΔGH*从−0.22 eV优化至0.04 eV (接近热中性)。可见光驱动的产氢速率相应从450 μmol g−1 h−1提升至1127 μmol g−1 h−1,达到PY-BD的2.5倍。该研究将COHP解析的反键占据率与金属催化中经典的d带中心理论并列,为调控富氮COF活性位点的HER性能提供了定量描述框架。
刘永康, 余守希, 陈丽, 王中辽, 张美玉, 张金峰. 通过电子给体酚羟基调控芘-COFs的反键轨道占据以促进光催化产氢[J]. 物理化学学报, 2026, 42(10), 100338. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100338
Yongkang Liu, Shouxi Yu, Li Chen, Zhongliao Wang, Meiyu Zhang, Jinfeng Zhang. Tuning antibonding-orbital occupancy in pyrene-COFs via electron-donating phenolic −OH for boosted photocatalytic H2 evolution[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2026, 42(10), 100338. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100338
| 1 |
C. Bie, L. Wang, J. Yu. Chem 2022, 8, 1567.
doi: 10.1016/j.chempr.2022.04.013 |
| 2 |
H. Zhang, C. Shao, Z. Wang, J. Zhang, K. Dai. J. Mater. Sci. Technol. 2024, 195, 146.
doi: 10.1016/j.jmst.2023.11.081 |
| 3 |
K. Meng, J. Zhang, B. Cheng, X. Ren, Z. Xia, F. Xu, L. Zhang, J. Yu. Adv. Mater. 2024, 36, 2406460.
doi: 10.1002/adma.202406460 |
| 4 |
K. Meng, J. Zhang, B. Zhu, C. Jiang, H. García, J. Yu. Adv. Mater. 2025, 37, 2505088.
doi: 10.1002/adma.202505088 |
| 5 |
J. Xu, W. Zhong, F. Chen, X. Wang, H. Yu. Appl. Catal. B: Environ. 2023, 328, 122493.
doi: 10.1016/j.apcatb.2023.122493 |
| 6 |
H. Ran, X. Liu, L. Ye, J. Fan, B. Zhu, Q. Xu, Y. Wei. J. Mater. Sci. Technol. 2025, 234, 24.
doi: 10.1016/j.jmst.2024.12.089 |
| 7 |
D. Liu, Z. Tang, H. Wang, X. Li, J. Li, C. Zhu, S. Ding, Y.-S. Cheng, H. Zhang, P. Li, J. Wu, G. Yuan. Chin. J. Struct. Chem. 2026, 45, 100762.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100762 |
| 8 |
S. Cao, B. Zhong, C. Bie, B. Cheng, F. Xu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2307016.
doi: 10.3866/pku.whxb202307016 |
| 9 |
G. Chen, Z. Zheng, W. Zhong, G. Wang, X. Wu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2406021.
doi: 10.3866/pku.whxb202406021 |
| 10 |
W. Yu, C. Bie. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2307022.
doi: 10.3866/pku.whxb202307022 |
| 11 |
B. Zhu, J. Sun, Y. Zhao, L. Zhang, J. Yu. Adv. Mater. 2024, 36, 2310600.
doi: 10.1002/adma.202310600 |
| 12 |
L. Zhang, J. Zhang, J. Yu. Chem 2026, 12, 102719.
doi: 10.1016/j.chempr.2025.102719 |
| 13 |
C. Zhang, Y. Zhong, X. Wang, Y. Chen, C. Jiang, T. Majozi, Z. Wang, F. Karadas, J. Low, Y. Xiong. J. Mater. Sci. Technol. 2026, 254, 258.
doi: 10.1016/j.jmst.2025.07.058 |
| 14 |
F. Xu, L. Zheng, J. Zhang, Y. He, H. Cao, X. Zheng, H. García, J. Yu. Nat. Catal. 2026, 9, 73.
doi: 10.1038/s41929-025-01471-x |
| 15 |
W. Yu, M.H. Richter, P. Buabthong, I.A. Moreno-Hernandez, C.G. Read, E. Simonoff, B.S. Brunschwig, N.S. Lewis. Energy Environ. Sci. 2021, 14, 6007.
doi: 10.1039/d1ee02809j |
| 16 |
Y. Shao, R. Shen, S. Wang, S. Li, P. Zhang, X. Li. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100176.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100176 |
| 17 |
H. Dong, C. Qu, C. Li, B. Hu, X. Li, G. Liang, J. Jiang. Chin. J. Catal. 2025, 70, 142.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60184-1 |
| 18 |
X. Lin, J. Zheng, L. Wang, J. Wang, D. Jiang, Y. Yamauchi, C. Zhang, Z. Yuan. ACS Catal. 2026, 16, 57.
doi: 10.1021/acscatal.5c06316 |
| 19 |
S. Manzoor, M.A. Younis, Y. Yao, Q.-u.-n. Tariq, B. Zhang, B. Tian, L. Yan, C. Qiu. Coord. Chem. Rev. 2025, 541, 216840.
doi: 10.1016/j.ccr.2025.216840 |
| 20 |
Y. Li, J. Yang, W. Si, Y. Cao, J. Shi, W. Han, J. Qian, W. Qin. Sep. Purif. Technol. 2025, 356, 129809.
doi: 10.1016/j.seppur.2024.129809 |
| 21 |
A.T. Partho, M. Tahir, B. Tahir. Int. J. Hydrogen Energy 2022, 47, 34323.
doi: 10.1016/j.ijhydene.2022.08.060 |
| 22 |
J. Guo, L. Xue, F. Song, C. Li, Z. Chen, L. Wen. Acta Phys. Chim. Sin. 2026, 42, 100177.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100177 |
| 23 |
M. Wang, Y. Li, D. Yan, H. Hu, Y. Song, X. Su, J. Sun, S. Xiao, Y. Gao. Chin. J. Catal. 2024, 65, 103.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60113-0 |
| 24 |
L. Zhang, H. Zhang, D. Zhu, Z. Fu, S. Dong, C. Lyu. Chin. J. Catal. 2024, 66, 181.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60132-4 |
| 25 |
L. Wang, W. Cheng, J. Wang, J. Yang, Q. Liu. Chin. J. Catal. 2024, 58, 194.
doi: 10.1016/S1872-2067(23)64602-9 |
| 26 |
Y.-Y. Gu, J. Wang, Q. Tang, H. Wei, J. Ning, X. Lan, X. Wang, X. Li, Y. Jia, S. Wang, L. Hao. ACS Catal. 2024, 14, 11262.
doi: 10.1021/acscatal.4c02827 |
| 27 |
J. Yang, X. Zhang, W. Si, Y. Cao, J. Qian, Y. Li, B. Li, W. Qin. ACS Catal. 2024, 14, 2022.
doi: 10.1021/acscatal.3c03034 |
| 28 |
B. Qi, R. Shen, Z. Ren, Y. Teng, H. Ding, X. Zhang, Y. Zhang, L. Hao, X. Li. J. Mater. Sci. Technol. 2025, 232, 65.
doi: 10.1016/j.jmst.2025.03.003 |
| 29 |
Y. He, L. Zheng, W. Mei, J. Zhang, C. Bie, J. Yu, H. García, F. Xu. Adv. Funct. Mater. 2026, 36, e18330.
doi: 10.1002/adfm.202518330 |
| 30 |
Y.-Q. Xia, S.-M. Jing, L.-M. Chang, Z.-G. Gu, J. Zhang. Chin. J. Struct. Chem. 2026, 45, 100731.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100731 |
| 31 |
X. Chen, W. Huang, X. Zhao, S. Zhang, X. Miao. Chin. J. Struct. Chem. 2025, 44, 100604.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100604 |
| 32 |
T. Dong, X. Wen, X. Wu, Y. Jiang, C. Wang, R. Liu, J. Li, W. Zhou, Y. Song, X. Shi, et al.. Chin. J. Struct. Chem. 2025, 44, 100733.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100733 |
| 33 |
L. Zhao, K. Xu, C. Bie. Acta Phys. Chim. Sin. 2026, 42, 100216.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100216 |
| 34 |
J. Qiu, C. Cheng, H. García, G. Liang, B. Zhu, L. Zhang, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202515898.
doi: 10.1002/anie.202515898 |
| 35 |
Y. He, P. Hu, J. Zhang, G. Liang, J. Yu, F. Xu. ACS Catal. 2024, 14, 1951.
doi: 10.1021/acscatal.4c00026 |
| 36 |
X. Zhao, Y. Cao, M. Lei, Z. Jin, N. Tsubaki. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100152.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100152 |
| 37 |
G. Tang, J. Zhang, C. Bie, X. Zheng, C. Jiang, J. Yu. Adv. Mater. 2025, 37, e14576.
doi: 10.1002/adma.202514576 |
| 38 |
J. Pan, A. Zhang, L. Zhang, P. Dong. Chin. J. Catal. 2024, 58, 180.
doi: 10.1016/S1872-2067(23)64609-1 |
| 39 |
X. Wu, M. Sayed, G. Wang, W. Yu, B. Zhu. Adv. Mater. 2026, 38, e11322.
doi: 10.1002/adma.202511322 |
| 40 |
Y. Kobayashi, I. Tateishi, M. Uzzaman, H. Katsumata, M. Furukawa, S. Kaneco. Solid State Sci. 2025, 169, 108084.
doi: 10.1016/j.solidstatesciences.2025.108084 |
| 41 |
A. Rodríguez-Camargo, M.W. Terban, M. Paetsch, E.A. Rico, D. Graf, R. Hirpara, V. Duppel, I. Moudrakovski, M. Etter, N. Guijarro, et al.. Nat. Synth. 2025, 4, 710.
doi: 10.1038/s44160-024-00731-1 |
| 42 |
C. Zhao, Z. Li, D. Wu, X. Yang. Acta Phys. Chim. Sin. 2026, 42, 100149.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100149 |
| 43 |
Z. Lin, W. Xie, M. Zhu, C. Wang, J. Guo. Chin. J. Catal. 2024, 64, 87.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60107-5 |
| 44 |
J.-Z. Xiao, Z.-H. Zhao, N.-N. Zhang, H.-T. Che, X. Qiao, G.-Y. Zhang, X. Chu, Y. Wang, H. Dong, F.-M. Zhang. Chin. J. Catal. 2025, 69, 219.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60195-6 |
| 45 |
H. Wu, X. He, X. Du, D. Wang, W. Li, H. Chen, W. Fang, L. Zhao. Small 2023, 19, 2304367.
doi: 10.1002/smll.202304367 |
| 46 |
W. Li, Y. Wang, L. Li, X. Huang, M. Liu, B. Gui, X. Lang, C. Wang. Chin. J. Struct. Chem. 2024, 43, 100299.
doi: 10.1016/j.cjsc.2024.100299 |
| 47 |
X. Sun, K. Kong, J. Liang, D. Wang, B. Dong, R. Wang. Chin. J. Struct. Chem. 2025, 44, 100652.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100652 |
| 48 |
H. Hu, X. Sun, H. Li, H. Pan, Y. Ma, H. Huang, T. Ma. Small 2025, 21, 2407117.
doi: 10.1002/smll.202407117 |
| 49 |
Z. Wang, C. Bie. J. Mater. Sci. Technol. 2026, 243, 206.
doi: 10.1016/j.jmst.2025.04.028 |
| 50 |
P. Das, G. Chakraborty, J. Yang, J. Roeser, H. Küçükkeçeci, A.D. Nguyen, M. Schwarze, J. Gabriel, C. Penschke, S. Du, et al.. Adv. Energy Mater. 2026, 16, 2501193.
doi: 10.1002/aenm.202501193 |
| 51 |
H. Wang, W.-N. Jiao, W.-D. Zhu, S. Huang, X.-C. Lin, T. Chen, Y. Fan, F. Chen, H.-S. Xu, M. Pan, et al.. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202511559.
doi: 10.1002/anie.202511559 |
| 52 |
Y. Xiang, W. Dong, P. Wang, S. Wang, X. Ding, F. Ichihara, Z. Wang, Y. Wada, S. Jin, Y. Weng, et al.. Appl. Catal. B: Environ. 2020, 274, 119096.
doi: 10.1016/j.apcatb.2020.119096 |
| 53 |
J. Ma, L. Li, Y. Zhang, J. Qian, X. Wang. Chin. J. Struct. Chem. 2024, 43, 100466.
doi: 10.1016/j.cjsc.2024.100466 |
| 54 |
J. Ning, J. Huang, Y. Liu, Y. Chen, Q. Niu, Q. Lin, Y. He, Z. Liu, Y. Yu, L. Li. Chin. J. Struct. Chem. 2024, 43, 100453.
doi: 10.1016/j.cjsc.2024.100453 |
| 55 |
A. Chakraborty, A. Alam, U. Pal, A. Sinha, S. Das, T. Saha-Dasgupta, P. Pachfule. Nat. Commun. 2025, 16, 503.
doi: 10.1038/s41467-025-55894-y |
| 56 |
F. Xie, C. Yuan, H. Tan, A.Z. Moshfegh, B. Zhu, J. Yu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2407013.
doi: 10.3866/pku.whxb202407013 |
| 57 |
X. Xiang, B. Cheng, B. Zhu, C. Jiang, G. Liang. Chin. J. Catal. 2025, 68, 326.
doi: 10.1016/S1872-2067(24)60167-1 |
| 58 |
W. Zhong, A. Meng, X. Cai, Y. Gan, J. Wang, Y. Su. Chin. J. Catal. 2025, 76, 108.
doi: 10.1016/S1872-2067(25)64747-4 |
| 59 |
S. Zhang, C. Bie. Rare Met. 2025, 44, 9289.
doi: 10.1007/s12598-025-03584-5 |
| 60 |
D. Gao, H. Yu, H. García, J. Yu. Prog. Mater. Sci. 2026, 159, 101663.
doi: 10.1016/j.pmatsci.2026.101663 |
| 61 |
M. Bi, Y. Ma, J. Chai, Y. Su, Y. Xia. Sep. Purif. Technol. 2025, 375, 133810.
doi: 10.1016/j.seppur.2025.133810 |
| 62 |
Z. Lu, H. Lv, Q. Liu, Z. Wang. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2405005.
doi: 10.3866/pku.whxb202405005 |
| 63 |
Q. Liao, Q. Sun, H. Xu, Y. Wang, Y. Xu, Z. Li, J. Hu, D. Wang, H. Li, K. Xi. Angew. Chem. Int. Ed. 2023, 62, e202310556.
doi: 10.1002/anie.202310556 |
| 64 |
D. Gao, P. Deng, J. Zhang, L. Zhang, X. Wang, H. Yu, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2023, 62, e202304559.
doi: 10.1002/anie.202304559 |
| 65 |
H. Long, X. Zhang, Z. Zhang, J. Zhang, J. Yu, H. Yu. Nat. Commun. 2025, 16, 946.
doi: 10.1038/s41467-025-56306-x |
| 66 |
H. Long, R. Li, C. Bie, J. Zhang, J. Yu, H. García, H. Yu. J. Am. Chem. Soc. 2026, 148, 17146.
doi: 10.1021/jacs.6c01844 |
| 67 |
D. Gao, J. Zhang, H. Yu, C. Jiang, H. García, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2026, 65, e2317803.
doi: 10.1002/anie.2317803 |
| 68 |
C. Sun, Y. Han, H. Guo, R. Zhao, Y. Liu, Z. Lin, Z. Xiao, Z. Sun, M. Luo, S. Guo. Adv. Mater. 2025, 37, 2502990.
doi: 10.1002/adma.202502990 |
| 69 |
X. Zhou, Y. Huo, S. Yang, B. He, X. Wang, Z. Wu, J. Zhang. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100160.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100160 |
| 70 |
G. Kresse, J. Furthmüller. Phys. Rev. B 1996, 54, 11169.
doi: 10.1103/physrevb.54.11169 |
| 71 |
G. Kresse, D. Joubert. Phys. Rev. B 1999, 59, 1758.
doi: 10.1103/physrevb.59.1758 |
| 72 |
J.P. Perdew, K. Burke, M. Ernzerhof. Phys. Rev. Lett. 1996, 77, 3865.
doi: 10.1103/physrevlett.77.3865 |
| 73 |
J.K. Nørskov, T. Bligaard, Á. Logadóttir, J.R. Kitchin, J.G. Chen, S. Pandelov, U. Stimming. J. Electrochem. Soc. 2005, 152, J23.
doi: 10.1149/1.1856988 |
| 74 |
S. Grimme, J. Antony, S. Ehrlich, H. Krieg. J. Chem. Phys. 2010, 132, 154104.
doi: 10.1063/1.3382344 |
| 75 |
V. Wang, N. Xu, J.-C. Liu, G. Tang, W.-T. Geng. Comput. Phys. Commun. 2021, 267, 108033.
doi: 10.1016/j.cpc.2021.108033 |
| 76 |
W. Tang, E. Sanville, G. Henkelman. J. Phys. : Condens. Matter 2009, 21, 084204.
doi: 10.1088/0953-8984/21/8/084204 |
| 77 |
S. Maintz, V.L. Deringer, A.L. Tchougréeff, R. Dronskowski. J. Comput. Chem. 2016, 37, 1030.
doi: 10.1002/jcc.24300 |
| 78 |
Y. Li, C. Wang, S. Ma, H. Zhang, J. Ou, Y. Wei, M. Ye. ACS Appl. Mater. Interfaces 2019, 11, 11706.
doi: 10.1021/acsami.8b18502 |
| 79 |
V.S. Vyas, F. Haase, L. Stegbauer, G. Savasci, F. Podjaski, C. Ochsenfeld, B.V. Lotsch. Nat. Commun. 2015, 6, 8508.
doi: 10.1038/ncomms9508 |
| 80 |
S.A. Hashemi, A. Ghaffarkhah, A.A. Isari, M. Panahi-Sarmad, F. Jiang, O.J. Rojas, S. Wuttke, M. Dincă, M. Arjmand. Adv. Mater. 2025, 37, 2411617.
doi: 10.1002/adma.202411617 |
| 81 |
Y. Wu, H. Lv, X. Wu. Chin. J. Struct. Chem. 2024, 43, 100375.
doi: 10.1016/j.cjsc.2024.100375 |
| 82 |
L. Geng, W.-H. Fang. Chin. J. Struct. Chem. 2026, 45, 100746.
doi: 10.1016/j.cjsc.2025.100746 |
| [1] | 黄火帅, 韦之栋, 严嘉玮, 池家晟, 苏千翔, 陈铭夏, 江治, 孙洋洲, 上官文峰. 揭示ZnxCd1−xS固溶体光催化析氢中的直接-间接带隙跃迁机制[J]. 物理化学学报, 2026, 42(1): 100141 - . |
| [2] | 赵鑫婉, 曹越, 雷敏军, 靳治良, TsubakiNoritatsu. 构建S型异质结:通过将共价有机框架与过渡金属硫化物结合实现高效无贵金属光催化制氢[J]. 物理化学学报, 2025, 41(12): 100152 - . |
| [3] | 黄凯辉, 陈德俊, 张欣, 沈荣晨, 张鹏, 许第发, 李鑫. 构建共价三嗪框架/氮掺杂碳包覆氧化亚铜S型异质结促进光催化析氢[J]. 物理化学学报, 2024, 40(12): 2407020 - . |
| [4] | 张利君, 吴有林, Tsubaki Noritatsu, 靳治良. CeO2-Cu2O 2D/3D S型异质结界面促进有序电荷转移以实现高效光催化析氢[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2302051 - . |
| [5] | 赵娜, 彭静, 王建平, 翟茂林. 羧酸根功能化的PVP-CdS同质结及其高效的光催化析氢性能[J]. 物理化学学报, 2022, 38(4): 2004046 - . |
| [6] | 何科林, 沈荣晨, 郝磊, 李佑稷, 张鹏, 江吉周, 李鑫. 纳米SiC基光催化剂研究进展[J]. 物理化学学报, 2022, 38(11): 2201021 - . |
| [7] | 陈红丽, 朱树燕, 何建琴, 王一萌. 微米级MEL分子筛聚集体的制备[J]. 物理化学学报, 2014, 30(9): 1727 -1735 . |
| [8] | 江金强, 龚韵华, 成浩, 刘晓亚, 张胜文, 徐晶. 7-羟基-4-甲基-8-(4'-甲基哌嗪-1'-基)-亚甲基香豆素的光二聚行为[J]. 物理化学学报, 2011, 27(08): 1968 -1974 . |
| [9] | 高健, 刘民, 郭新闻, 王祥生, 熊光. 低温晶化温度对B-ZSM-5及Ti-ZSM-5物理化学性质的影响[J]. 物理化学学报, 2009, 25(11): 2243 -2248 . |
| [10] | 伏再辉, 陈君华, 陈远道, 向延海, 张鲁西, 尹笃林. 含过渡金属HMS的合成和催化性能[J]. 物理化学学报, 2000, 16(05): 410 -415 . |
|
||