
物理化学学报 >> 2023, Vol. 39 >> Issue (9): 2212065.doi: 10.3866/PKU.WHXB202212065
收稿日期:2022-12-31
录用日期:2023-02-13
发布日期:2023-02-24
通讯作者:
吴卫泽
E-mail:wzwu@mail.buct.edu.cn
Yucui Hou1, Zhuosen He2, Shuhang Ren2, Weize Wu2,*(
)
Received:2022-12-31
Accepted:2023-02-13
Published:2023-02-24
Contact:
Weize Wu
E-mail:wzwu@mail.buct.edu.cn
摘要:
甲酸是一种重要的化工原料,以可再生生物质为原料,通过催化氧气氧化制备甲酸具有重要意义。对于不溶于水的生物质原料的转化,采用可溶于水的均相催化剂体系证明是有效的。本文总结了均相催化剂体系(包括含钒杂多酸、含钒杂多酸+H2SO4、含钒杂多酸基离子液体、NaVO3+H2SO4、VOSO4、NaVO3-FeCl3+H2SO4、FeCl3+H2SO4等)在催化氧气氧化生物质(包括生物质模型化合物、纤维素、木材、秸秆和玉米芯等)制备甲酸方面的研究,分析了其转化的过程和机理。最后,指出了目前催化氧化生物质制备甲酸存在的问题和挑战。
侯玉翠, 何卓森, 任树行, 吴卫泽. 均相催化剂催化氧气氧化生物质制备甲酸[J]. 物理化学学报, 2023, 39(9), 2212065. doi: 10.3866/PKU.WHXB202212065
Yucui Hou, Zhuosen He, Shuhang Ren, Weize Wu. Catalytic Oxidation of Biomass to Formic Acid under O2 with Homogeneous Catalysts[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2023, 39(9), 2212065. doi: 10.3866/PKU.WHXB202212065
| 1 |
Bang S. S. ; Johnston D. Arch. Environ. Contam. Toxicol. 1998, 35, 580.
doi: 10.1007/s002449900419 |
| 2 |
Boddien A. ; Mellmann D. ; Gartner F. ; Jackstell R. ; Jungle H. ; Dyson P. J. ; Laurenczy G. ; Ludwig R. ; Beller M. Science 2011, 333 (6050), 1733.
doi: 10.1126/science.1206613 |
| 3 |
Himeda Y. Eur. J. Inorg. Chem. 2007, 25, 3927.
doi: 10.1002/ejic.200700494 |
| 4 |
Himeda Y. Green Chem. 2009, 11, 2018.
doi: 10.1039/B914442K |
| 5 |
Tanaka R. ; Yamashita M. ; Nozaki K. J. Am. Chem. Soc. 2009, 131, 14168.
doi: 10.1021/ja903574e |
| 6 |
Wang Z. ; Yan J. ; Ping Y. ; Wang H. ; Zheng W. ; Jiang Q. Angew. Chem. Int. Ed. 2013, 52, 4406.
doi: 10.1002/anie.201301009 |
| 7 |
Zell T. ; Butschke B. ; Ben-David Y. ; Milstein D. Chem. Eur. J. 2013, 19, 8068.
doi: 10.1002/chem.201301383 |
| 8 |
Ida T. ; Nishida M. ; Hori Y. J. Phys. Chem. A 2019, 123, 9579.
doi: 10.1021/acs.jpca.9b05994 |
| 9 |
Eppinger J. R. ; Huang K.-W. ACS Energy Lett. 2017, 2, 188.
doi: 10.1021/acsenergylett.6b00574 |
| 10 |
Gu N. ; Sun S. ; Cheng J. Tetrahedron Lett. 2018, 59 (11), 1069.
doi: 10.1016/j.tetlet.2018.02.006 |
| 11 |
Rees N. V. ; Compton R. G. J. Solid State Electrochem. 2011, 15 (10), 2095.
doi: 10.1007/s10008-011-1398-4 |
| 12 |
Rice C. ; Ha S. ; Masel R. I. ; Waszczuk P. ; Wieckowski A. ; Barnard T. J. Power Sources 2002, 111, 83.
doi: 10.1016/s1464-2859(03)00330-4 |
| 13 |
Weber M. ; Wang J. T. ; Wasmus S. ; Savinell R. F. J. Electrochem. Soc. 1996, 143 (7), L158.
doi: 10.1149/1.1836961 |
| 14 | Formic acid market-growth, trends, covid-19 impact, and forecasts (2023–2028). https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/formic-acid-market (accessed on Jan 23, 2023). |
| 15 | SunSirs: Commodity data, Formic acid. http://jiasuan.100ppi.com/ (accessed 23 January, 2023). |
| 生意社大宗商品数据网, 甲酸. http://jiasuan.100ppi.com/(accessed Jan 23, 2023). | |
| 16 |
Zhang J. Z. ; Sun M. ; Liu X. ; Han Y. Catal. Today 2014, 233 (15), 77.
doi: 10.1016/j.cattod.2013.12.010 |
| 17 | Zhang M. ; Zhou Q. P. ; Shen Z. ; Zhou X. F. ; Zhang Y. L. ; Chen J. J. Anhui Agricult. Sci. 2012, 40 (1), 310. |
| 张敏; 周婧斐; 沈峥; 周雪飞; 张亚雷; 陈杰. 安徽农业科学, 2012, 40 (1), 310. | |
| 18 |
Chen X. ; Liu Y. ; Wu J. W. Mol. Catal. 2019, 483, 110716.
doi: 10.1016/j.mcat.2019.110716 |
| 19 |
Teong S. P. ; Li X. K. ; Zhang Y. G. Green Chem. 2019, 21, 5753.
doi: 10.1039/c9gc02445j |
| 20 |
Cheng L. Y. ; Liu H. ; Cui Y. M. ; Xue N. H. ; Ding W. P. J. Energy Chem. 2014, 23, 43.
doi: 10.1016/S2095-4956(14)60116-9 |
| 21 |
Jin F. M. ; Enomoto H. Energy Environ. Sci. 2011, 4, 382.
doi: 10.1039/c004268d |
| 22 |
Yan X. Y. ; Jin F. M. ; Tohji K. ; Kishita A. ; Enomoto H. J. AIChE J. 2010, 56, 2727.
doi: 10.1002/aic.11833 |
| 23 |
Jin F. M. ; Yun J. ; Li G. M. ; Kishita A. ; Tohji K. ; Enomoto H. Green Chem. 2008, 10, 612.
doi: 10.1039/b802076k |
| 24 |
Wang C. ; Chen X. ; Qi M. ; Wu J. N. ; Gözaydın G. ; Yan N. ; Zhong H. ; Ming J. F. Green Chem. 2019, 21, 6089.
doi: 10.1039/c9gc02201e |
| 25 |
Song X. ; Ding N. ; Zai Y. ; Zeng X. ; Sun Y. ; Tang X. ; Lei T. ; Lin L. J. Taiwan Inst. Chem. Eng. 2019, 96, 315.
doi: 10.1016/j.jtice.2018.11.025 |
| 26 |
Takagaki A. ; Obata W. ; Ishihara T. ChemistryOpen 2021, 10, 954.
doi: 10.1002/open.202100074 |
| 27 |
Gao X. Y. ; Chen X. ; Zhang J. G. ; Guo W. M. ; Jin F. M. ; Yan N. ACS Sustain. Chem. Eng. 2016, 4, 3912.
doi: 10.1021/acssuschemeng.6b00767 |
| 28 |
Liu Q. ; Zhou D. ; Li Z. ; Luo W. ; Guo C. Chin. J. Chem. 2017, 35, 1063.
doi: 10.1002/cjoc.201600465 |
| 29 |
Shen F. ; Smith Jr R. L. ; Li J. ; Guo H. ; Zhang X. ; Qi X. Green Chem. 2021, 23, 1536.
doi: 10.1039/D0GC04263C |
| 30 | Wen L. Y. ; Min E. Z. Petrochem. Technol. 2000, 29 (1), 49. |
| 温朗友; 闵恩泽. 石油化工, 2000, 29 (1), 49. | |
| 31 |
Lu T. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Niu M. G. ; Wang Y. P. Fuel Process. Technol. 2018, 171, 133.
doi: 10.1016/j.fuproc.2017.11.010 |
| 32 |
Zhong J. ; Pérez-Ramírez J. ; Yan N. Green Chem. 2021, 23, 18.
doi: 10.1039/d0gc03190a |
| 33 |
Khenkin A. M. ; Neumann R. J. Am. Chem. Soc. 2008, 130, 14474.
doi: 10.1021/ja8063233 |
| 34 |
Wölfel R. ; Taccardi N. ; Bösmann A. ; Wasserscheid P. Green Chem. 2011, 13, 2759.
doi: 10.1039/c1gc15434f |
| 35 |
Albert J. ; Wölfel R. ; Bosmann A. ; Wasserscheid P. Energy Environ. Sci. 2012, 5, 7956.
doi: 10.1039/c2ee21428h |
| 36 |
Li J. ; Ding D. J. ; Deng L. ; Guo Q. X. ; Fu Y. ChemSusChem 2012, 5, 1313.
doi: 10.1002/cssc.201100466 |
| 37 |
Albert J. ; Lüders D. ; Bösmann A. ; Guldi D. M. ; Wasserscheid P. Green Chem. 2014, 16, 226.
doi: 10.1039/c3gc41320a |
| 38 |
Kozhevnikov I. V. ; Matveev K. I. Appl. Catal. 1983, 5, 135.
doi: 10.1016/0166-9834(83)80128-6 |
| 39 |
Reichert J. ; Albert J. ACS Sustain. Chem. Eng. 2017, 5, 7383.
doi: 10.1021/acssuschemeng.7b01723 |
| 40 |
Lu T. ; Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Ren S. H. ; Yang F. Green Chem. 2016, 18, 4725.
doi: 10.1039/c6gc01271j |
| 41 |
Voß D. ; Pickel H. ; Albert J. ACS Sustain. Chem. Eng. 2019, 7, 9754.
doi: 10.1021/acssuschemeng.8b05095 |
| 42 |
Xu J. L. ; Zhang H. Y. ; Zhao Y. F. ; Yang Z. Z. ; Yu B. ; Xu H. J. ; Liu Z. M. Green Chem. 2014, 16, 4931.
doi: 10.1039/C4GC01252F |
| 43 |
Li K. X. ; Bai L. L. ; Amaniampong P. N. ; Jia X. L. ; Lee J.-M. ; Yang Y. H. ChemSusChem 2014, 7, 2670.
doi: 10.1002/cssc.201402157 |
| 44 |
Bukowski A. ; Esau D. ; Said A. A. R. ; Brandt-Talbot A. ; Albert J. ChemPlusChem 2020, 85, 373.
doi: 10.1002/cplu.202000025 |
| 45 |
Bukowski A. ; Schnepf K. ; Wesinger S. ; Brandt-Talbot A. ; Albert J. ACS Sustain. Chem. Eng. 2022, 10, 8474.
doi: 10.1021/acssuschemeng.2c01550 |
| 46 |
Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Ren S. H. ; Wu W. Z. ; Marsh K. N. Green Chem. 2015, 17, 453.
doi: 10.1039/c4gc01440e |
| 47 |
Shen F. ; Li Y. ; Qin X. ; Guo H. ; Li J. ; Yang J. ; Ding Y. Renewable Energy 2022, 185, 139.
doi: 10.1016/j.renene.2021.12.043 |
| 48 |
Gromov N. V. ; Medvedeva T. B. ; Lukoyanov I. A. ; Panchenko V. N. ; Timofeeva M. N. ; Taran O. P. ; Parmon V. N. Catalysts 2022, 12, 1252.
doi: 10.3390/catal12101252 |
| 49 |
Crans D. C. ; Smee J. J. ; Gaidamauskas E. ; Yang L. Q. Chem. Rev. 2004, 104, 849.
doi: 10.1002/chin.200420288 |
| 50 |
Sadoc A. ; Messaoudi S. ; Furet E. ; Gautier R. ; Fur E. L. ; Pollès L. l. ; Pivan J.-Y. Inorg. Chem. 2007, 46, 4835.
doi: 10.1021/ic0614519 |
| 51 |
Wang W. H. ; Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Liu Z. Y. ; Liu Q. Y. ; Ren S. H. ; Marsh K. N. Green Chem. 2014, 16, 2614.
doi: 10.1039/c4gc00145a |
| 52 |
Lu T. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Niu M. G. ; Li W. ; Ren S. H. Fuel Process. Technol. 2018, 173, 197.
doi: 10.1016/j.fuproc.2018.02.001 |
| 53 |
Müller N. ; Romero R. ; Grandón H. c. ; Segura C. Energy Fuels 2016, 30, 10417.
doi: 10.1021/acs.energyfuels.6b01345 |
| 54 |
Tang Z. ; Deng W. ; Wang Y. ; Zhu E. ; Wan X. ; Zhang Q. ; Wang Y. ChemSusChem 2014, 7, 1557.
doi: 10.1002/cssc.v7.6/issuetoc |
| 55 |
Yang F. ; Hou Y. C. ; Niu M. G. ; Wu W. Z. ; Liu Z. Y. Fuel 2017, 202, 129.
doi: 10.1016/j.fuel.2017.04.023 |
| 56 |
Hou Y. C. ; Lin Z. Q. ; Niu M. G. ; Ren S. H. ; Wu W. Z. ACS Omega 2018, 3, 14910.
doi: 10.1021/acsomega.8b01409 |
| 57 |
Albert J. ; Mendt M. ; Mozer M. ; Voß D. Appl. Catal. A-Gen. 2019, 570, 262.
doi: 10.1016/j.apcata.2018.10.030 |
| 58 |
Yang W. S. ; Du X. ; Liu W. ; Wang Z. W. ; Dai H. Q. ; Deng Y. L. Ind. Eng. Chem. Res. 2019, 58, 22996.
doi: 10.1021/acs.iecr.9b05311 |
| 59 |
Lu T. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Niu M. G. ; Ren S. H. ; Lin Z. Q. ; Ramani V. K. Fuel 2018, 216, 572.
doi: 10.1016/j.fuel.2017.12.044 |
| 60 |
Ponce S. ; Trabold M. ; Drochner A. ; Albert J. ; Etzold B. J. M. Chem. Eng. J. 2019, 369, 443.
doi: 10.1016/j.cej.2019.03.103 |
| 61 |
Poller M. J. ; Bönisch S. ; Bertleff B. ; Raabe J. C. ; Görling A. ; Albert J. Chem. Eng. Sci. 2022, 264, 118143.
doi: 10.1016/j.ces.2022.118143 |
| 62 | Zhou H. ; Jing Y. X. ; Wang Y. Q. Acta Phys. -Chim. Sin. 2022, 38, 2203016. |
|
周浩; 景亚轩; 王艳芹. 物理化学学报, 2022, 38, 2203016.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202203016 |
|
| 63 | Wang W. ; Wang Y. ; Zhan Z. ; Tan T. ; Deng W. ; Zhang Q. ; Wang Y. Acta Phys. -Chim. Sin. 2022, 38, 2205032. |
|
王伟; 王瑶; 占自祥; 谭天; 邓卫平; 张庆红; 王野. 物理化学学报, 2022, 38, 2205032.
doi: 10.3866/PKU.WHXB2022205032 |
|
| 64 |
Hao R. ; Guan W. X. ; Liu F. ; Zhang L. L. ; Wang A. Q. Acta Phys. -Chim. Sin. 2022, 38 (10), 2205027.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202205027 |
|
郝睿; 关伟翔; 刘菲; 张磊磊; 王爱琴. 物理化学学报, 2022, 38 (10), 2205027.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202205027 |
|
| 65 |
Bikash Sarma B. ; Neumann R. Nat. Commun. 2014, 5, 4621.
doi: 10.1038/ncomms5621 |
| 66 |
Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Wu W. Z. ; Ren S. H. ; Yang R. Phys. Chem. Chem. Phys. 2018, 20, 17942.
doi: 10.1039/c8cp02352b |
| 67 |
Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Ren S. H. ; Wang W. H. ; Zheng Q. T. ; Wu W. Z. Green Chem. 2015, 17, 335.
doi: 10.1039/c4gc00970c |
| 68 |
Reichert J. ; Brunner B. ; Jess A. ; Wasserscheid P. ; Albert J. Energy Environ. Sci. 2015, 8, 2985.
doi: 10.1039/c5ee01706h |
| 69 |
Maerten S. ; Kumpidet C. ; Voß D. ; Bukowski A. ; Wasserscheid P. ; Albert J. Green Chem. 2020, 22, 4311.
doi: 10.1039/d0gc01169j |
| 70 |
Wesinger S. ; Mendt M. ; Albert J. ChemCatChem 2021, 13, 3662.
doi: 10.1002/cctc.202100632 |
| 71 |
Guo Y.-J. ; Li S.-J. ; Sun Y.-L. ; Wang L. ; Zhang W.-M. ; Zhang P. ; Lan Y. ; Li Y. Green Chem. 2021, 23, 7041.
doi: 10.1039/d1gc02265b |
| 72 |
Zhang P. ; Guo Y.-J. ; Chen J. B. ; Zhao Y.-R. ; Chang J. ; Junge H. ; Beller M. ; Li Y. Nat. Cat. 2018, 1, 332.
doi: 10.1038/s41929-018-0062-0 |
| 73 |
Deuss P. J. ; Barta K. ; de Vries J. G. Catal. Sci. Technol. 2014, 4, 1174.
doi: 10.1039/c3cy01058a |
| 74 |
Mehdi H. ; Fábos V. ; Tuba R. ; Bodor A. ; Mika L. T. ; Horváth I. T. Top Catal. 2008, 48, 49.
doi: 10.1007/s11244-008-9047-6 |
| 75 |
Albert J. ; Wasserscheid P. Green Chem. 2015, 17, 5164.
doi: 10.1039/c5gc01474c |
| 76 |
Gromov N. V. ; Medvedeva T. B. ; Sorokina K. N. ; Samoylova Y. V. ; Rodikova Y. A. ; Parmon V. N. ACS Sustain. Chem. Eng. 2020, 8, 18947.
doi: 10.1021/acssuschemeng.0c06364 |
| 77 |
Voß D. ; Kahl M. ; Albert J. ACS Sustain. Chem. Eng. 2020, 8, 10444.
doi: 10.1021/acssuschemeng.0c02426 |
| 78 |
Niu M. G. ; Hou Y. C. ; Ren S. H. ; Wu W. Z. Chin. Sci. Bull. 2015, 60 (16), 1434.
doi: 10.1360/N972014-01247 |
| 79 |
Caiti M. ; Padovan D. ; Hammond C. ACS Catal. 2019, 9, 9188.
doi: 10.1021/acscatal.9b01977 |
| 80 |
Zou L. ; Zhang Q. ; Huang Y. ; Luo X. ; Liang Z. Ind. Eng. Chem. Res. 2019, 58, 22984.
doi: 10.1021/acs.iecr.9b05308 |
| 81 |
Xu L. ; Nie R. F. ; Xu H. F. ; Chen X. J. ; Li Y. C. ; Lu X. Y. Ind. Eng. Chem. Res. 2020, 59 (7), 2754.
doi: 10.1021/acs.iecr.9b05726 |
| 82 |
Al-Naji M. ; Popova M. ; Chen Z. ; Wilde N. ; Glaser R. ACS Sustain. Chem. Eng. 2020, 8, 393.
doi: 10.1021/acssuschemeng.9b05546 |
| 83 |
Gromov N. V. ; Taran O. P. ; Delidovich I. V. ; Pestunov A. V. ; Rodikova Y. A. ; Yatsenko D. A. ; Zhizhina E. G. ; Parmon V. N. Catal. Today 2016, 278, 74.
doi: 10.1016/j.cattod.2016.03.030 |
| [1] | 吕卓岩, 丁杨铭, 康磊磊, 李林, 刘晓艳, 王爱琴, 张涛. 光增强CuOx/TiO2催化丙烯氧气直接环氧化反应[J]. 物理化学学报, 2025, 41(4): 100038 - . |
| [2] | 李美然, 宋英杰, 万鑫, 李洋, 罗毅奇, 贺业亨, 夏博文, 周华, 邵明飞. 镍钒水滑石电极用于可放大电催化5-羟甲基糠醛氧化耦合产氢[J]. 物理化学学报, 2024, 40(9): 2306007 - . |
| [3] | 蔡宇珊, 肖方兴. MXenes基光催化剂的进展、挑战和展望[J]. 物理化学学报, 2024, 40(8): 2306048 - . |
| [4] | 郭艳辉, 魏丽, 温中林, 戚朝荣, 江焕峰. 二氧化碳转化为氨基甲酸酯的研究进展[J]. 物理化学学报, 2024, 40(4): 2307004 - . |
| [5] | 卢卓然, 李圣凯, 逯宇轩, 王双印, 邹雨芹. 在过渡金属催化剂上的C―C键断裂以实现生物质的升级[J]. 物理化学学报, 2024, 40(4): 2306003 - . |
| [6] | 许银洁, 李随勤, 刘力豪, 贺佳辉, 李凯, 王梦欣, 赵舒影, 李纯, 张峥斌, 钟兴, 王建国. NiFe-MOF和氮氧自由基协同增强甾醇电催化氧化[J]. 物理化学学报, 2024, 40(3): 2305012 - . |
| [7] | 张思宇, 谷昆泓, 鲁兵安, 韩俊伟, 周江. 退役锂离子电池正极的湿法冶金回收工艺:可持续技术的进展与应用[J]. 物理化学学报, 2024, 40(10): 2309028 - . |
| [8] | 韩慧贤, 陈澜, 赵建成, 于海涛, 汪洋, 闫何恋, 王英雄, 薛智敏, 牟天成. 生物质基酸性低共熔溶剂用于高效溶解木质素及溶解机理[J]. 物理化学学报, 2023, 39(7): 2212043 -0 . |
| [9] | 于艳科, 耿梦荞, 魏德胜, 何炽. 钾对CuSO4/TiO2脱硝催化剂的失活效应[J]. 物理化学学报, 2023, 39(4): 2206034 -0 . |
| [10] | 孙志聪, 罗二桂, 孟庆磊, 王显, 葛君杰, 刘长鹏, 邢巍. 采用薄层氮化碳促进的高性能钯基催化剂用于甲酸分解制氢[J]. 物理化学学报, 2022, 38(3): 2003035 - . |
| [11] | 杨艳, 何博文, 马华隆, 杨森, 任州宏, 秦天, 卢发贵, 任力闻, 张熠霄, 王天富, 刘晰, 陈立桅. PtRuAgCoNi高熵合金纳米颗粒高效电催化氧化5-羟甲基糠醛[J]. 物理化学学报, 2022, 38(12): 2201050 - . |
| [12] | 周浩, 景亚轩, 王艳芹. 生物质转化中C―O/C―C键的活化断裂[J]. 物理化学学报, 2022, 38(10): 2203016 - . |
| [13] | 滕嘉楠, 许光月, 傅尧. CoMn@NC催化5-羟甲基糠醛常压氧化为2, 5-呋喃二甲酸二甲酯[J]. 物理化学学报, 2022, 38(10): 2204031 - . |
| [14] | 郎雪玲, 雷淑桃, 李愽龙, 李晓红, 马冰, 赵晨. 高熔点蜡合成技术的研究进展[J]. 物理化学学报, 2022, 38(10): 2204045 - . |
| [15] | 李少鹏, 杜靖, 张彬, 刘艳贞, 梅清清, 孟庆磊, 董明华, 杜鹃, 赵志娟, 郑黎荣, 韩布兴, 赵美廷, 刘会贞. 利用空间位阻和氢溢流协同作用促进5-羟甲基糠醛选择性加氢制备5-甲基糠醛[J]. 物理化学学报, 2022, 38(10): 2206019 - . |
|
||