物理化学学报 >> 2026, Vol. 42 >> Issue (1): 100154.doi: 10.1016/j.actphy.2025.100154
葛成艳1, 胡佳伟2, 刘星雨2, 宋玉玺2, 刘超2,*(
), 邹志刚3
收稿日期:2025-06-29
修回日期:2025-08-04
录用日期:2025-08-07
发布日期:2025-11-01
通讯作者:
刘超, Email: cliu@ycit.edu.cn
Chengyan Ge1, Jiawei Hu2, Xingyu Liu2, Yuxi Song2, Chao Liu2,*(
), Zhigang Zou3
Received:2025-06-29
Revised:2025-08-04
Accepted:2025-08-07
Published:2025-11-01
Contact:
摘要:
利用太阳能制氢(H2)技术是实现碳中和目标的关键策略,但是设计最优异质结构光催化剂仍面临重大挑战。本研究首次在溶剂热过程中成功实现了高度分散的黑色NiO团簇与ZIS微球的自组装。所构建的NiO/ZIS S型异质结构复合材料可提供更多活性位点用于可见光驱动光催化产氢(PHE)反应。最优样品2-NiO/ZIS表现出2474.0 μmol g−1 h−1的最佳产氢速率、36.67%的最高表观量子产率(AQY)以及优异的结构稳定性。此外,NiO/ZIS复合材料在天然海水中也展现出高产氢活性。通过原位X射线光电子能谱(XPS)、水相时间分辨光致发光光谱(TRPL)和瞬态吸收光谱(TAS)等先进表征技术,系统评估了催化剂的电荷分离行为。实验分析与理论计算结果共同阐明了NiO/ZIS的S型电荷转移机制。提升的PHE活性源于黑色NiO团簇与ZIS之间的协同效应,包括增强光捕获能力、加速载流子传输与分离、保持高氧化还原能力以及改善表面反应动力学。本研究为构建具有光热效应的S型异质结构复合材料提供了新思路。
葛成艳, 胡佳伟, 刘星雨, 宋玉玺, 刘超, 邹志刚. 自集成黑色NiO团簇与ZnIn2S4微球实现S型电子转移机制下光热辅助制氢[J]. 物理化学学报, 2026, 42(1), 100154. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100154
Chengyan Ge, Jiawei Hu, Xingyu Liu, Yuxi Song, Chao Liu, Zhigang Zou. Self-integrated black NiO clusters with ZnIn2S4 microspheres for photothermal-assisted hydrogen evolution by S-scheme electron transfer mechanism[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2026, 42(1), 100154. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100154
| 1 |
P. Zhou, I. A. Navid, Y. Ma, Y. Xiao, P. Wang, Z. Ye, B. Zhou, K. Sun, Z. Mi. Nature 2023, 613, 66.
doi: 10.1038/s41586-022-05399-1 |
| 2 |
J. Tian, J. Li, Y. Guo, Z. Liu, B. Liu, J. Li. Adv. Powder Mater. 2024, 3, 100201.
doi: 10.1016/j.apmate.2024.100201 |
| 3 |
H. Nishiyama, T. Yamada, M. Nakabayashi, Y. Maehara, M. Yamaguchi, Y. Kuromiya, Y. Nagatsuma, H. Tokudome, S. Akiyama, T. Watanabe, R. Narushima, S. Okunaka, N. Shibata, T. Takata, T. Hisatomi, K. Domen. Nature 2021, 598, 304.
doi: 10.1038/s41586-021-03907-3 |
| 4 |
J. Liu, Y. Liu, N. Liu, Y. Han, X. Zhang, H. Huang, Y. Lifshitz, S.-T. Lee, J. Zhong, Z. Kang. Science 2015, 347, 970.
doi: 10.1126/science.aaa3145 |
| 5 |
D. Liu, B. Sun, S. Bai, T. Gao, G. Zhou. Chin. J. Catal. 2023, 50, 273.
doi: 10.1016/S1872‐2067(23)64462‐6 |
| 6 |
C. Liu, Q. Zhang, Z. Zou. J. Mater. Sci. Technol. 2023, 139, 167.
doi: 10.1016/j.jmst.2022.08.030 |
| 7 |
Q. Luan, X. Xue, H. Feng, L. Tao, D. Zhou, T. Chen, M. Tan, W. Dong. Appl. Catal. B Environ. 2023, 337, 122932.
doi: 10.1016/j.apcatb.2023.122932 |
| 8 |
X. Jia, Y. Lu, K. Du, H. Zheng, L. Mao, H. Li, Z. Ma, R. Wang, J. Zhang. Adv. Funct. Mater. 2023, 33, 2304072.
doi: 10.1002/adfm.202304072 |
| 9 |
X. Xin, Y. Li, Y. Zhang, Y. Wang, X. Chi, Y. Wei, C. Diao, J. Su, R. Wang, P. Guo, J. Yu, J. Zhang, A. J. Sobrido, M. M. Titirici, X. Li. Nat. Commun. 2024, 15, 337.
doi: 10.1038/s41467-024-44725-1 |
| 10 |
G. Sun, Z. Tai, F. Li, Q. Ye, T. Wang, Z. Fang, L. Jia, W. Liu, H. Wang. Small 2023, 19, 2207758.
doi: 10.1002/smll.202207758 |
| 11 |
Z. Yu, X. Luan, H. Xiao, Y. Yang, D. Luo, J. Zi, Z. Lian. Appl. Catal. B Environ. 2024, 347, 123702.
doi: 10.1016/j.apcatb.2024.123702 |
| 12 |
Y. Yin, Y. Xu, H. Zhang, H. Zheng, Z. Xu, C. Xu, G. Zuo, S. Yang, H. He, Y. Liu. J. Colloid Interface Sci. 2024, 666, 648.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.03.194 |
| 13 |
L. Yang, J. Guo, S. Chen, A. Li, J. Tang, N. Guo, J. Yang, Z. Zhang, J. Zhou. J. Colloid Interface Sci. 2024, 659, 776.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.01.022 |
| 14 |
Q. Xi, F. Xie, J. Liu, X. Zhang, J. Wang, Y. Wang, Y. Wang, H. Li, Z. Yu, Z. Sun, X. Jian, X. Gao, J. Ren, C. Fan, R. Li. Small 2023, 19, 2300717.
doi: 10.1002/smll.202300717 |
| 15 |
P. Su, D. Zhang, X. Yao, T. Liang, N. Yang, D. Zhang, X. Pu, J. Liu, P. Cai, Z. Li. J. Colloid Interface Sci. 2024, 662, 276.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.02.058 |
| 16 |
M. Sayed, K. Qi, X. Wu, L. Zhang, H. Garcia, J. Yu. Chem. Soc. Rev. 2025, 54, 4874.
doi: 10.1039/d4cs01091d |
| 17 |
J. Yan, L. Wei.. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2312024.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202312024 |
| 18 |
R. Kavitha, C. Manjunatha, J. Yu, S. G. Kumar. EnergyChem 2025, 7, 100159.
doi: 10.1016/j.enchem.2025.100159 |
| 19 |
B. Zhu, J. Sun, Y. Zhao, L. Zhang, J. Yu. Adv. Mater. 2024, 36, 2310600.
doi: 10.1002/adma.202310600 |
| 20 |
B. Xia, G. Liu, K. Fan, R. Chen, X. Liu, L. Li. Chin. J. Catal. 2025, 69, 315.
doi: 10.1016/s1872-2067(24)60210-x |
| 21 |
H. Du, R. Huo, A. Liu, Y. Hui, B. Shen, N. Li, Y. Ji, Q. Jin, B. Zheng, G. Yang, Z. Zhang, Q. Wang. Appl. Catal. B Environ. 2024, 357, 124283.
doi: 10.1016/j.apcatb.2024.124283 |
| 22 |
R. Niu, Q. Liu, B. Huang, Z. Liu, W. Zhang, Z. Peng, Z. Wang, Y. Yang, Z. Gu, J. Li. Appl. Catal. B Environ. 2022, 317, 121727.
doi: 10.1016/j.apcatb.2022.121727 |
| 23 |
X. Li, W. Zhang, F. Yang, S. Yao, L. Li, X. An, B. Xi, S. Xiong, C. An. Adv. Energy Mater. 2024, 14, 2401877.
doi: 10.1002/aenm.202401877 |
| 24 |
F.-F. Tao, Y. Dong, L. Yang. ACS Sustainable Chem. Eng. 2024, 12, 6709.
doi: 10.1021/acssuschemeng.4c00579 |
| 25 |
M. H. Aziz, M. Latif, M. Asif, F. Shaheen, H. M. Fahad, J. Yang, R. Wahab, M. Alam, Q. Huang. J. Energy Storage 2024, 98, 113000.
doi: 10.1016/j.est.2024.113000 |
| 26 |
Y. Li, W. Si, Y. Pan, R. Chen, H. Tan, Y. Wang, J. Liang, F. Hou. Appl. Surf. Sci. 2024, 662, 160111.
doi: 10.1016/j.apsusc.2024.160111 |
| 27 |
C. Suppaso, C. Khamdang, S. Suthirakun, K. Maeda, N. Khaorapapong. Int. J. Hydrogen Energy 2025, 97, 994.
doi: 10.1016/j.ijhydene.2024.11.390 |
| 28 |
Y. Wu, J. Liu, J. Rong, Y. Zhang, Q. Liang, M. Zhou, Z. Li, S. Xu. Int. J. Hydrogen Energy 2023, 48, 12723.
doi: 10.1016/j.ijhydene.2022.12.239 |
| 29 |
J. Liu, Y. Li, J. Ke, S. Wang, L. Wang, H. Xiao. Appl. Catal. B Environ 2018, 224, 705.
doi: 10.1016/j.apcatb.2017.11.028 |
| 30 |
J. Hu, J. Li, Z. Pu, W. Xiao, H. Yu, Z. Zhang, F. Yu, C. Liu, Q. Zhang. J. Colloid Interface Sci. 2024, 665, 780.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.03.178 |
| 31 |
Z. Lei, X. Cao, J. Fan, X. Hu, J. Hu, N. Li, T. Sun, E. Liu. Chem. Eng. J. 2023, 457, 141249.
doi: 10.1016/j.cej.2022.141249 |
| 32 |
C. Liu, W. Xiao, X. Liu, Q. Wang, J. Hu, S. Zhang, J. Xu, Q. Zhang, Z. Zou. J. Mater. Sci. Technol. 2023, 161, 123.
doi: 10.1016/j.jmst.2023.04.007 |
| 33 |
J. W. Hu, K. Xia, A. Yang, Z. H. Zhang, W. Xiao, C. Liu, Q. F. Zhang. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2305043.
doi: 10.3866/pku.Whxb202305043 |
| 34 |
Y. Wang, L. Gao, J. Huo, Y. Li, W. Kang, C. Zou, L. Jia. Chem. Eng. J. 2023, 460, 141667.
doi: 10.1016/j.cej.2023.141667 |
| 35 |
W.-N. Yang, J. Yang, H. Yang, L. Sun, H.-X. Li, D.-C. Li, J.-M. Dou, X.-G. Li, G.-D. Cao. Rare Met. 2025, 44, 2474.
doi: 10.1007/s12598-024-03060-6 |
| 36 |
Y.-X. Shao, Y.-Z. Li, X.-Q. Lian, X.-T. Che, Q.-Y. Li, Y.-F. Feng, H.-Z. Wang, J.-Y. Liao, Q.-B. Liu, H. Li. Rare Met. 2025, 44, 389.
doi: 10.1007/s12598-024-02949-6 |
| 37 |
W. Dong, S.-A. Zhou, Y. Ma, D.-J. Chi, R. Chen, H.-M. Long, T.-J. Chun, S.-J. Liu, F.-P. Qian, K. Zhang. Rare Met. 2023, 42, 1195.
doi: 10.1007/s12598-022-02196-7 |
| 38 |
W. Li, J.-J. Li, Z.-F. Liu, H.-Y. Ma, P.-F. Fang, R. Xiong, J.-H. Wei. Rare Met. 2024, 43, 533.
doi: 10.1007/s12598-023-02419-5 |
| 39 |
H. Yang, H. Hou, M. Yang, Z. Zhu, H. Fu, D. Zhang, Y. Luo, W. Yang. Chem. Eng. J. 2023, 474, 145813.
doi: 10.1016/j.cej.2023.145813 |
| 40 |
F. Tao, Y. Dong, L. Yang. Appl. Surf. Sci. 2023, 638, 158044.
doi: 10.1016/j.apsusc.2023.158044 |
| 41 |
S. Hu, Z. Han, G. Yan, X. Hou, S. Yi, Z. Zhang, Y. Zhou, L. Zhang. Appl. Surf. Sci. 2023, 639, 158206.
doi: 10.1016/j.apsusc.2023.158206 |
| 42 |
N. Chen, J. Cao, M. Guo, C. Liu, H. Lin, S. Chen. Int. J. Hydrogen Energy 2021, 46, 19363.
doi: 10.1016/j.ijhydene.2021.03.091 |
| 43 |
L. Pei, Y. Yu, Z. Ma, X. Wang, Q. Mao, J. Zhong. lnorg. Chem. 2025, 64, 9084.
doi: 10.1021/acs.inorgchem.5c00555 |
| 44 |
S. Li, C. Wang, Y. Liu, M. Cai, Y. Wang, H. Zhang, Y. Guo, W. Zhao, Z. Wang, X. Chen. Chem. Eng. J. 2022, 429, 132519.
doi: 10.1016/j.cej.2021.132519 |
| 45 |
J. Hu, J. Li, X. Liu, W. Xiao, H. Yu, H. Abdelsalam, C. Liu, Z. Zou, Q. Zhang. J. Colloid Interface Sci. 2025, 680, 506.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.11.014 |
| 46 |
S. Cao, B. Zhong, C. Bie, B. Cheng, F. Xu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2307016.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202307016 |
| 47 |
C. Wang, H. Liu, G. Wang, H. Fang, X. Yuan, C. Lu. Chem. Eng. J. 2022, 450, 138167.
doi: 10.1016/j.cej.2022.138167 |
| 48 |
D. Liu, L. Jiang, D. Chen, Z. Hao, B. Deng, Y. Sun, X. Liu, B. Jia, L. Chen, H. Liu. Chem. Eng. J. 2024, 482, 149165.
doi: 10.1016/j.cej.2024.149165 |
| 49 |
J. Yan, J. Zhang. J. Mater. Sci. Technol. 2024, 193, 18.
doi: 10.1016/j.jmst.2023.12.054 |
| 50 |
Y. Lu, X. Jia, Z. Ma, Y. Li, S. Yue, X. Liu, J. Zhang. Adv. Funct. Mater. 2022, 32, 2203638.
doi: 10.1002/adfm.202203638 |
| 51 |
L. Zhang, J. Zhang, J. Yu, H. Garcia. Nat. Rev. Chem. 2025, 9, 328.
doi: 10.1038/s41570-025-00698-3 |
| 52 |
Y. Yang, X. Zhou, M. Gu, B. Cheng, Z. Wu, J. Zhang. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100064.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100064 |
| 53 |
X. Yan, W. Chen, W. Xiao, G. Yu, H. Hou, C. Liu. Surf. Interfaces 2024, 46, 104183.
doi: 10.1016/j.surfin.2024.104183 |
| 54 |
C. Liu, H. Yu, W. Xiao, C. Gu, J. Yu, J. Li, J. Song, Y. Song, T. Sun, Z. Zou, Q. Zhang. Appl. Surf. Sci. 2025, 682, 161717.
doi: 10.1016/j.apsusc.2024.161717 |
| 55 |
B. Huang, X. Fu, K. Wang, L. Wang, H. Zhang, Z. Liu, B. Liu, J. Li. Adv. Powder Mater. 2024, 3, 100140.
doi: 10.1016/j.apmate.2023.100140 |
| 56 |
B. Li, M. Chen, Q. Hu, J. Zhu, X. Yang, Z. Li, C. Hu, Y. Li, P. Ni, Y. Ding. Appl. Catal. B Environ. 2024, 346, 123733.
doi: 10.1016/j.apcatb.2024.123733 |
| 57 |
B. Xia, B. He, J. Zhang, L. Li, Y. Zhang, J. Yu, J. Ran, S. Z. Qiao. Adv. Energy Mater. 2022, 12, 2201449.
doi: 10.1002/aenm.202201449 |
| 58 |
L. Jing, X. Qin, Y. Luan, Y. Qu, M. Xie. Appl. Surf. Sci. 2012, 258, 3340.
doi: 10.1016/j.apsusc.2011.07.101 |
| 59 |
H. Liao, K. Huang, W. Hou, H. Guo, C. Lian, J. Zhang, Z. Liu, L. Wang. Adv. Powder Mater. 2024, 3, 100243.
doi: 10.1016/j.apmate.2024.100243 |
| 60 |
W. Xiao, H. Yu, C. Xu, Z. Pu, X. Cheng, F. Yu, C. Liu, Q. Zhang, Z. Zou. J. Mater. Sci. Technol. 2024, 180, 193.
doi: 10.1016/j.jmst.2023.08.021 |
| 61 |
C. Liu, Y. Zhang, J. Wu, H. Dai, C. Ma, Q. Zhang, Z. Zou. J. Mater. Sci. Technol. 2022, 114, 81.
doi: 10.1016/j.jmst.2021.12.003 |
| 62 |
C. Liu, H. Yu, J. Li, X. Yu, Z. Yu, Y. Song, F. Zhang, Q. Zhang, Z. Zou. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100075.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100075 |
| 63 |
D. Zhang, C. Zhang, k. Chai, Y. Li, Z. Lv. Sep. Purif. Technol. 2024, 337, 126408.
doi: 10.1016/j.seppur.2024.126408 |
| 64 |
Z.-P. Lv, D.-H. Zhang, M.-L. Zang, S.-L. Li, J.-L. He, J.-X. Song. Rare Met. 2024, 43, 5848.
doi: 10.1007/s12598-024-02859-7 |
| 65 |
C. Du, B. Yan, G. Yang. Chem. Eng. J. 2021, 404, 126477.
doi: 10.1016/j.cej.2020.126477 |
| 66 |
S. Wang, D. Zhang, X. Pu, L. Zhang, D. Zhang, J. Jiang. Small 2024, 2311504.
doi: 10.1002/smll.202311504 |
| 67 |
K. Chen, Y. Shi, P. Shu, Z. Luo, W. Shi, F. Guo. Chem. Eng. J. 2023, 454, 140053.
doi: 10.1016/j.cej.2022.140053 |
| 68 |
H. Liu, F. Sun, X. Li, Q. Ma, G. Liu, H. Yu, W. Yu, X. Dong, Z. Su. Compos. Part B Eng. 2023, 259, 110746.
doi: 10.1016/j.compositesb.2023.110746 |
| 69 |
X. Liu, Y. Su, Y. Li, Q. Ma, J. Luo. Small 2025, 21, 2410721.
doi: 10.1002/smll.202410721 |
| 70 |
X. Ding, X. Xu, J. Wang, Y. Xue, J. Wang, Y. Qin, J. Tian. J. Colloid Interface Sci. 2024, 662, 727.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.02.124 |
| [1] | 许凯强, 于佳, 夏伟, 张建军, 韩生. 范德华S型异质结赋予快速电荷转移助力光催化活性提升[J]. 物理化学学报, 2026, 42(7): 100211 - . |
| [2] | 袁成成, 夏伟, 王骏, 朱潇锋, 张勇, 朱必成, 余家国. 双功能单原子修饰SnS2/CdS S型光催化剂用于协同产氢与乳酸氧化的DFT研究[J]. 物理化学学报, 2026, 42(6): 100244 - . |
| [3] | 邓玉金, 陈怡爽, 张礼杰, 金辉乐, 杨云, 徐全龙, 王舜. 等离子体金纳米双锥强局域电场促进共价有机框架光催化析氢研究[J]. 物理化学学报, 2026, 42(6): 100193 - . |
| [4] | 孟奥运, 李振华, 熊国远, 李真, 张金锋. S型异质结Al6Si2O13/BiOBr通过增强电荷转移效应实现高效稳定光催化降解三唑磷和敌敌畏农药[J]. 物理化学学报, 2026, 42(5): 100186 - . |
| [5] | 程强, 李静萍, 柯振东, 李嘉明, 王楷. 无机/有机S型异质结构建及高级氧化技术协同光热降解抗生素研究[J]. 物理化学学报, 2026, 42(5): 100187 - . |
| [6] | 邱艳平, 张佳桐, 李林萍, 高旸钦, 李宁, 戈磊. MOF衍生的g-C3N4/ZnIn2S4 S型异质结:界面工程增强光催化NO转化[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100175 - . |
| [7] | 郭杰, 薛丽君, 宋发辉, 李程鹏, 陈卓, 温丽丽. 双内建电场驱动的D-A COFs/ZnIn2S4 S型异质结加速电荷分离实现纯水中高效光合成H2O2[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100177 - . |
| [8] | 李振, 张素娟, 王中辽, 张金锋, 陈高礼, 陈士夫. S型CdS/MnO2异质结的合理构建用于高附加值甲苯光热协同催化选择性氧化[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100179 - . |
| [9] | 朱文君, 艾陈斌, 许凯强, 周亚太, 张锡东, 张勇. WO3@TP无机@有机S型光催化剂用于促进产H2O2[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100184 - . |
| [10] | 周玲, 李龙, 黄礼文, 吴艳. 通过间接两电子还原的HOF/BiVO4 (010) S型光催化剂增强H2O2生产性能[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100172 - . |
| [11] | 骆泽, 朱玉坤, 罗雅丹, 任广敏, 王永红, 唐华. S型异质结In2O3/ZnIn2S4光催化5-羟甲基糠醛选择性氧化耦合产氢[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100166 - . |
| [12] | 樊凡, 修浩, 王宇婷, 崔永朋, 王雅君. NH2-MIL-125/Na掺杂g-C3N4复合S型异质结的构建及其光催化产过氧化氢性能[J]. 物理化学学报, 2026, 42(2): 100143 - . |
| [13] | 陈轼逸, 付家龙, 裘建平, 常国菊, 郝仕油. 废弃医用口罩衍生的碳量子点增强BiOBr/g-C3N4 S型异质结光催化降解聚对苯二甲酸乙二醇酯(PET)[J]. 物理化学学报, 2026, 42(1): 100135 - . |
| [14] | 王文龙, 郝文韬, 何浪, 乔佳, 李宁, 陈朝秋, 覃勇. 碳量子点/TiO2 S型异质结的能带和吸附工程促进光催化CO2甲烷化[J]. 物理化学学报, 2025, 41(9): 100116 - . |
| [15] | 韦梦兰, 欧晓霞, 王艺濛, 张梦圆, 滕飞, 王凯旋. S型异质结g-C3N4/Bi2WO6高效降解左氧氟沙星:性能、机理及降解路径[J]. 物理化学学报, 2025, 41(9): 100105 - . |
|
||