物理化学学报 >> 2026, Vol. 42 >> Issue (5): 100199.doi: 10.1016/j.actphy.2025.100199
张雪1, 何子涵1, 吴英琪1, 余维来2,*(
), 刘涛1,*(
)
收稿日期:2025-08-29
修回日期:2025-09-28
录用日期:2025-09-29
发布日期:2026-01-23
通讯作者:
Email: weilai.yu@utoronto.ca (余维来)liutao54@cug.edu.cn (刘涛)
Xue Zhang1, Zihan He1, Yingqi Wu1, Weilai Yu2,*(
), Tao Liu1,*(
)
Received:2025-08-29
Revised:2025-09-28
Accepted:2025-09-29
Published:2026-01-23
Contact:
Email: weilai.yu@utoronto.ca (Weilai Yu)liutao54@cug.edu.cn (Tao Liu)
摘要:
以玉米酒糟为原料制备的硬碳(HC)是一种可持续、低成本钠离子电池(SIBs)负极候选材料,但其实际应用一直受限于其不足的可逆容量。本研究报道一种温度梯度处理法,该方法可精确调控玉米酒糟衍生硬碳的层间距、孔隙率和石墨化程度,从而获得卓越的电化学性能。优化后的材料具有0.378 nm层间距和1.68 nm主孔径,展现出优异的高倍率性能:在1.0和2.0 A g-1电流密度下分别实现289与198 mAh g-1的比容量,且在2.0 A g-1下循环700次后容量保持率达83%。通过原位X射线衍射与非原位拉曼光谱联用,揭示出“吸附-插层协同孔隙填充”的独特储钠机制,该机制有助于解释其快速动力学特性和长循环稳定性。这些结果表明,通过精准调控生物质衍生硬碳的结构策略,可实现实用化SIB负极所需的容量、倍率性能和循环寿命——使这种储量丰富、源自废弃物的材料大幅迈向商业化。
张雪, 何子涵, 吴英琪, 余维来, 刘涛. 玉米酒糟衍生硬碳:一种可持续的高倍率、长寿命钠离子电池负极材料[J]. 物理化学学报, 2026, 42(5), 100199. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100199
Xue Zhang, Zihan He, Yingqi Wu, Weilai Yu, Tao Liu. Corn-distillers-derived hard carbon: a sustainable high-rate, long-life anode for sodium-ion batteries[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2026, 42(5), 100199. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100199
| 1 |
P. Achakulwisut, P. Erickson, C. Guivarch, R. Schaeffer, E. Brutschin, S. Pye. Nat. Commun. 2023, 14, 5425.
doi: 10.1038/s41467-023-41105-z |
| 2 |
T. Liu, Y. Yang, S. Cao, R. Xiang, L. Zhang, J. Yu. Adv. Mater. 2023, 35, 2207752.
doi: 10.1002/adma.202207752 |
| 3 |
S. Zhang, K. Gu, B. Lu, J. Han, J. Zhou. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2309028.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202309028 |
| 4 |
M. Gutsch, J. Leker. Appl. Energy 2024, 353, 122132.
doi: 10.1016/j.apenergy.2023.122132 |
| 5 |
M. Olutogun, A. Vanderbruggen, C. Frey, M. Rudolph, D. Bresser, S. Passerini. Carbon Energy 2024, 6, e483.
doi: 10.1002/cey2.483 |
| 6 |
Q. Li, P. Li, Z. Liu, J. Zhang, H. Zhang, W. Yu, X. Hu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2311030.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202311030 |
| 7 |
Z. Yu, C. Gan, A. S. Mijailovic, A. Stone, R. Hurt, C. L. Pernia, X. Xiao, C. Shi, B. W. Sheldon. Adv. Energy Mater. 2025, 15, 2403179.
doi: 10.1002/aenm.202403179 |
| 8 |
Y. Han, X. Wang, W. Yan, A. L. Buzlukov, P. Hu, L. Zhang, J. Yu, T. Liu. ACS Appl. Mater. Interfaces 2024, 16, 35114.
doi: 10.1021/acsami.4c05943 |
| 9 |
Z. Wu, X. Wang, S. Hou, X. Zhang, X. Nie, J. Yu, T. Liu. Chem. Commun. 2024, 60, 10029.
doi: 10.1039/D4CC03519D |
| 10 |
W. Yu, K. Lin, D. T. Boyle, M. T. Tang, Y. Cui, Y. Chen, Z. Yu, R. Xu, Y. Lin, G. Feng, et al.. Nat. Chem. 2025, 17, 246.
doi: 10.1038/s41557-024-01689-5 |
| 11 |
Q. Xue, S. Li, Y. Zhao, P. Sheng, L. Xu, Z. Li, B. Zhang, H. Li, B. Wang, L. Yang, et al.. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2303041.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202303041 |
| 12 |
H. Xiao, H. Zheng, P. Yuan, J. Luo, L. Shen, J. Tan, X. Luo, D. Li, Y. Chen. Rare Met. 2024, 43, 4274.
doi: 10.1007/s12598-024-02716-7 |
| 13 |
M. Xu, M. Liu, Z. Yang, C. Wu, J. Qian. Acta Phys Chim Sin 2023, 39, 2210043.
doi: 10.3866/pku.whxb202210043 |
| 14 |
H. Pei, R. Wang, Y. Li, Y. Xue, Y. Chen, J. Jiang, X. Kong, Q. Zhuang, Z. Ju. J. Colloid Interface Sci. 2025, 690, 137359.
doi: 10.1016/j.jcis.2025.137359 |
| 15 |
C. Chen, Y. Huang, Y. Zhu, Z. Zhang, Z. Guang, Z. Meng, P. Liu. ACS Sustain Chem. Eng. 2020, 8, 1497.
doi: 10.1021/acssuschemeng.9b05948 |
| 16 |
A. Shivannanaik, B. Rameshkumar, Udayabhanu, P. Kalappa. Crit. Rev. Solid State Mater. Sci. 2025, 50, 296.
doi: 10.1080/10408436.2024.2417174 |
| 17 |
Nagmani, A. Kumar, S. Puravankara. Battery Energy 2022, 1, 20220007.
doi: 10.1002/bte2.20220007 |
| 18 |
T. Liu, X. Wang, Y. Han, Y. Wu, L. Zhang, J. Yu. Chem. Commun. 2023, 59, 14811.
doi: 10.1039/D3CC05218D |
| 19 |
X. Deng, Z. Chen, Y. Cao. Mater. Today Chem. 2018, 9, 114.
doi: 10.1016/j.mtchem.2018.06.002 |
| 20 |
Y. Ma, L. Zhang, Z. Yan, B. Cheng, J. Yu, T. Liu. Adv. Energy Mater. 2022, 12, 2103820.
doi: 10.1002/aenm.202103820 |
| 21 |
Z. Zhang, H.-Y. Sun, Y. Chen, Y. Zhao, M. Zhang, C. Li, Y. Sun, Z.-H. Gao, H. Li, Y. Jiang. Rare Met. 2023, 42, 4039.
doi: 10.1007/s12598-023-02449-z |
| 22 |
X. Xu, J. Liu, J. Liu, L. Ouyang, R. Hu, H. Wang, L. Yang, M. Zhu. Adv. Funct. Mater. 2018, 28, 1707573.
doi: 10.1002/adfm.201707573 |
| 23 |
X. Hu, X. Liu, K. Chen, G. Wang, H. Wang. J. Mater. Chem. A 2019, 7, 11016.
doi: 10.1039/C9TA01999E |
| 24 |
M. Li, Z. Zhang, X. Ge, Z. Wei, Y. Yao, H. Chen, C. Wang, F. Du, G. Chen. Chem. Eng. J. 2018, 331, 203.
doi: 10.1016/j.cej.2017.08.077 |
| 25 |
Y. Zhang, P. Wang, Y. Yin, N. Liu, N. Song, L. Fan, N. Zhang, K. Sun. Carbon 2019, 150, 378.
doi: 10.1016/j.carbon.2019.05.048 |
| 26 |
H. Zheng, D. Ma, M. Pei, C. Lin, Y. Liu, S. Deng, R. Qiu, Y. Luo, W. Yan, J. Zhang. Adv. Funct. Mater. 2024, 35, 2411651.
doi: 10.1002/adfm.202411651 |
| 27 |
L. Xu, X. Wang, G. Tang, B. Zhu, J. Yu, L. Zhang, T. Liu. Rare Met. 2025, 44, 185.
doi: 10.1007/s12598-024-02956-7 |
| 28 |
W. Wang, J. Chen, J. Ouyang, H. Yin, A. Li, L. Chen, J. Huang, Y. Zhu, G. Li, Z. Hou. Rare Met. 2024, 43, 3019.
doi: 10.1007/s12598-024-02662-4 |
| 29 |
S. Hou, F. Xie, X. Wang, L. Zhang, X. Nie, J. Yu, T. Liu. J. Colloid Interface Sci. 2025, 680, 334.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.11.012 |
| 30 |
F. Fu, M. Hu, J. Key, P. K. Shen, J. Zhu. Carbon 2023, 215, 118469.
doi: 10.1016/j.carbon.2023.118469 |
| 31 |
C. An, Y. Li, S. Wu, L. Gao, L. Lin, Q. Deng, N. Hu. Rare Met. 2023, 42, 1959.
doi: 10.1007/s12598-022-02233-5 |
| 32 |
X. Xiao, J. Li, X. Meng, J. Qiu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2307006.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202307006 |
| 33 |
D. A. Stevens, J. R. Dahn. J. Electrochem. Soc. 2000, 147, 1271.
doi: 10.1149/1.1393348 |
| 34 |
S. Alvin, H. S. Cahyadi, J. Hwang, W. Chang, S. K. Kwak, J. Kim. Adv. Energy Mater. 2020, 10, 2000283.
doi: 10.1002/aenm.202000283 |
| 35 |
Y. Du, Y. Qiu, R. Zhuang, X. Jing, D. Liu, X. Peng, L. Yan, F. Xu. Carbon 2024, 221, 118929.
doi: 10.1016/j.carbon.2024.118929 |
| 36 |
D. Alvira, D. Antorán, J. Manyà. Chem. Eng. J. 2022, 447, 137468.
doi: 10.1016/j.cej.2022.137468 |
| 37 |
J. Peng, H. Wang, X. Shi, H. J. Fan. Adv. Mater. 2024, 36, 2410326.
doi: 10.1002/adma.202410326 |
| 38 |
C. Nita, B. Zhang, J. Dentzer, C. M. Ghimbeu. J. Energy Chem. 2021, 58, 207.
doi: 10.1016/j.jechem.2020.08.065 |
| 39 |
Y. Wang, Z. Yi, L. Xie, Y. Mao, W. Ji, Z. Liu, X. Wei, F. Su, C. Chen. Adv. Mater. 2024, 36, 2401249.
doi: 10.1002/adma.202401249 |
| 40 |
S. Pothaya, C. Poochai, N. Tammanoon, Y. Chuminjak, T. Kongthong, T. Lomas, C. Sriprachuabwong, A. Tuantranont. Rare Met. 2024, 43, 124.
doi: 10.1007/s12598-023-02414-w |
| 41 |
L. Zhou, Y. Cui, P. Niu, L. Ge, R. Zheng, S. Liang, W. Xing. Carbon 2025, 231, 119733.
doi: 10.1016/j.carbon.2024.119733 |
| 42 |
Z. Wang, Y. Li, H. Tang, D. Luo, J. Huang, B. Ye, W. Yan, G. Liu, Y. Yang. Ind. Crops Prod. 2025, 226, 120748.
doi: 10.1016/j.indcrop.2025.120748 |
| 43 |
S. Wang, L. Wang, Z. Sun, S. Wang, C. Shen, Y. Tang, K. Kida. Bioresour. Technol. 2021, 337, 125492.
doi: 10.1016/j.biortech.2021.125492 |
| 44 |
Y. Liu, S. Liu, C. Huang, X. Ge, B. Xi, J. Mao. Resour. Conserv. Recycl. 2022, 176, 105900.
doi: 10.1016/j.resconrec.2021.105900 |
| 45 |
R. He, Y. Yang, Y. Li, M. Yang, L. Kong, F. Yang. Molecules 2023, 28, 7492.
doi: 10.3390/molecules28227492 |
| 46 |
Y. Xin, Y. Ge, Z. Li, Q. Zhang, H. Tian. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2303060.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202303060 |
| 47 |
L. Xu, B. Feng, Y. Su, Q. Hu, G. Liu, Y.-J. Bai, S. Chang, X. Wang, D. Rodrigue, J. Hu, et al.. Rare Met. 2024, 43, 6362.
doi: 10.1007/s12598-024-02763-0 |
| 48 |
J. Meng, J. Li, J. Liu, X. Zhang, G. Jiang, L. Ma, Z.-Y. Hu, S. Xi, Y. Zhao, M. Yan, et al.. ACS Cent. Sci. 2020, 6, 1431.
doi: 10.1021/acscentsci.0c00458 |
| 49 |
Z. Yang, P. Zhao, X. He, Q. Chen, Y. Zhang, C. Li, W. Chen, Y. Liang, X. Wu, S. Chou. J. Colloid Interface Sci. 2025, 695, 137701.
doi: 10.1016/j.jcis.2025.137701 |
| 50 |
G. Pan, R. Zhao, Z. Huang, C. Cui, F. Wang, Y. Gu, Y. Gao, Z. Sun, T. Zhang. Carbon 2024, 224, 118955.
doi: 10.1016/j.carbon.2024.118955 |
| 51 |
J. Liu, B. Sun, Y. Xu, J. Wang, S. Liang, J. Wang, J. Zhang, Z. Yang, H. Yang, J. Yang, et al.. Small 2025, 21, e04810.
doi: 10.1002/smll.202504810 |
| 52 |
Y. Zhao, J. Zheng, Y. Zhao, K. Zhang, W. Fu, G. Wang, H. Wang, Y. Hao, Z. Lin, X. Cao, et al.. J. Colloid Interface Sci. 2024, 668, 202.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.04.148 |
| 53 |
C. Sun, F. Gao, J. Wu, Y. Yang, Q. Sun. Carbon 2025, 232, 119771.
doi: 10.1016/j.carbon.2024.119771 |
| 54 |
L. Yang, M. Hu, H. Zhang, W. Yang, R. Lv. J. Colloid Interface Sci. 2020, 566, 257.
doi: 10.1016/j.jcis.2020.01.085 |
| 55 |
K. Xiao, P. Wang, J. Bai, Y. Liu, S. Wang, S. Qiu, X. Wang, X. Zhu, B. Zhao, Y. Sun. J. Colloid Interface Sci. 2025, 686, 267.
doi: 10.1016/j.jcis.2025.01.220 |
| 56 |
Q. He, H. Chen, X. Chen, J. Zheng, L. Que, F. Yu, J. Zhao, Y. Xie, M. Huang, C. Lu, et al.. Adv. Funct. Mater. 2024, 34, 2310226.
doi: 10.1002/adfm.202310226 |
| 57 |
M. Inaba, H. Yoshida, Z. Ogumi. J. Electrochem. Soc. 1996, 143, 2572.
doi: 10.1149/1.1837049 |
| 58 |
D. Bin, Y. Li, Y. Sun, S. Duan, Y. Lu, J. Ma, A. Cao, Y. Hu, L. Wan. Adv. Energy. Mater. 2018, 8, 1800855.
doi: 10.1002/aenm.201800855 |
| 59 |
M. Anji Reddy, M. Helen, A. Groß M. Fichtner, H. Euchner. ACS Energy Lett. 2018, 3, 2851.
doi: 10.1021/acsenergylett.8b01761 |
| 60 |
Y. Wang, Z. Yi, S. Zhang, Y. Mao, L. Li, H. Liu, Z. Liu, L. Xie, F. Su. Small 2025, 21, e06923.
doi: 10.1002/smll.202506923 |
| 61 |
W. Weppner, R. A. Huggins. J. Electrochem. Soc. 1977, 124, 1569.
doi: 10.1149/1.2133112 |
| 62 |
Y. Ji, S. Li, T. Yuan, Q. Shi, X. Hu, Q. Shao, W. Feng, Y. Zhao. J. Colloid Interface Sci. 2025, 677, 719.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.08.051 |
| 63 |
C. An, T. Liu. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100101.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100101 |
| 64 |
Z. Tang, H. Wang, P. Wu, S. Zhou, Y. Huang, R. Zhang, D. Sun, Y. Tang, H. Wang. Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61, e202200475.
doi: 10.1002/anie.202200475 |
| 65 |
M. Gabrijelčič B. Tratnik, G. Kapun, E. Tchernychova, N. Zabukovec Logar, A. Krajnc, R. Dominko, A. Vizintin. J. Mater. Chem. A 2025, 13, 1042.
doi: 10.1039/D4TA07135B |
| 66 |
W. Yu, Z. Yu, Y. Cui, Z. Bao. ACS Energy Lett. 2022, 7, 3270.
doi: 10.1021/acsenergylett.2c01587 |
| [1] | 刘华艳, 陈逸飞, 杨梦召, 顾佳俊. 二维材料基超级电容器的容量与倍率性能提升策略[J]. 物理化学学报, 2025, 41(6): 100063 - . |
| [2] | 李文慧, 唐亚昆, 周玉生, 张月, 张文海, 马庆涛, 刘浪, 董森, 曹余良. 通过分子内氧化提升沥青衍生硬碳的储钠性能以用于高性能钠离子电池[J]. 物理化学学报, 2025, 41(10): 100119 - . |
| [3] | 梅建宝, 李贝, 张舒, 肖东东, 胡朴, 张更. 高性能三元NASICON型Na3.5−xMn0.5V1.5−xZrx(PO4)3/C钠离子电池正极材料[J]. 物理化学学报, 2024, 40(12): 2407023 - . |
| [4] | 薛国勇, 李静, 陈俊超, 陈代前, 胡晨吉, 唐凌飞, 陈博文, 易若玮, 沈炎宾, 陈立桅. 单离子聚合物快离子导体[J]. 物理化学学报, 2023, 39(8): 2205012 -0 . |
| [5] | 潘雯丽,关文浩,姜银珠. 聚阴离子型钠离子电池正极材料的研究进展[J]. 物理化学学报, 2020, 36(5): 1905017 - . |
| [6] | 魏风,毕宏晖,焦帅,何孝军. 超级电容器用相互连接的类石墨烯纳米片[J]. 物理化学学报, 2020, 36(2): 1903043 - . |
| [7] | 张继斌, 滑纬博, 郑卓, 刘文元, 郭孝东, 钟本和. 高倍率性能锂离子电池Li[Ni1/3Co1/3Mn1/3]O2正极材料的制备及其电化学性能[J]. 物理化学学报, 2015, 31(5): 905 -912 . |
| [8] | 张远航, 王志远, 师春生, 刘恩佐, 何春年, 赵乃勤. 均匀负载氧化镍纳米颗粒多孔硬碳球的制备及其高性能锂离子电池负极材料应用[J]. 物理化学学报, 2015, 31(2): 268 -276 . |
| [9] | 张传香, 张晓雪, 陶海军. 花瓣状微球MoS2/石墨烯复合材料的制备及其电化学性能[J]. 物理化学学报, 2014, 30(10): 1963 -1969 . |
| [10] | 朱福良, 赵景新, 程永亮, 李海宝, 阎兴斌. 静电纺丝法制备的钴酸镍微米带的磁性以及电化学性能[J]. 物理化学学报, 2012, 28(12): 2874 -2878 . |
| [11] | 王震坡, 刘文, 王悦, 赵春松, 张淑萍, 陈继涛, 周恒辉, 张新祥. Mg、Ti离子复合掺杂改性磷酸铁锂正极材料及其电池性能[J]. 物理化学学报, 2012, 28(09): 2084 -2090 . |
| [12] | 高平, 谭卓, 成富圈, 周恒辉, 谭松庭. 钛离子掺杂对LiFe0.6Mn0.4PO4/C 电化学性能的影响[J]. 物理化学学报, 2012, 28(02): 338 -342 . |
| [13] | 毛景, 代克化, 翟玉春. 凝胶燃烧法合成Li1.07Mn1.93O4纳米片及其高倍率放电和循环稳定性[J]. 物理化学学报, 2012, 28(02): 349 -354 . |
| [14] | 贺勇, 唐子龙, 张中太. 负载Cr2O3的H2Ti2O5·H2O纳米管的制备及其作为锂离子电池正极材料的电化学性能[J]. 物理化学学报, 2010, 26(11): 2962 -2966 . |
| [15] | 熊利芝, 何则强. 一种新的流变相法制备锂离子电池纳米-LiVOPO4正极材料[J]. 物理化学学报, 2010, 26(03): 573 -577 . |
|
||