物理化学学报 >> 2026, Vol. 42 >> Issue (10): 100337.doi: 10.1016/j.actphy.2026.100337
赵月1,2, 张杰3, 吴明灿3,*(
), 赵丽2, 王安安4, 戚克振1,*(
)
收稿日期:2026-04-08
修回日期:2026-06-01
录用日期:2026-06-01
发布日期:2026-09-03
通讯作者:
Email: wmc@dali.edu.cn (吴明灿)qkzh2003@aliyun.com (戚克振)
Yue Zhao1,2, Jie Zhang3, Mingcan Wu3,*(
), Li Zhao2, Anan Wang4, Kezhen Qi1,*(
)
Received:2026-04-08
Revised:2026-06-01
Accepted:2026-06-01
Published:2026-09-03
Contact:
Email: wmc@dali.edu.cn (Mingcan Wu)qkzh2003@aliyun.com (Kezhen Qi)
摘要:
高效灭藻与生态安全之间的矛盾是光催化治理有害藻华(HABs)的关键瓶颈。传统铜基光催化剂虽具有灭藻效果,但常引发严重的二次污染与水生态毒性。为解决这一矛盾,我们通过将LaCoO3 (LCO)钙钛矿八面体共价锚定于2,4,6-三羟基苯-1,3,5-三甲醛(TP)和2,5-二氨基-1,4-苯二硫醇二盐酸盐(DABDT)溶剂热聚合而成的PTP-DABDT酰胺-亚胺功能骨架上,构建了具有生物安全性的S型异质结光催化材料。飞秒瞬态吸收光谱(fs-TA)和原位光照X射线光电子能谱(XPS)等证实了内建电场(IEF)的形成。该电场驱动超快S型电荷转移,在保持强氧化还原电势的同时能够有效抑制载流子复合。因此,改良后的20LCO/PTP-DABDT复合材料展现出优异的“杀藻-净化”协同性能:在铜绿微囊藻中实现64.39%叶绿素a降解以抑制藻华增殖,同时降解藻细胞释放的微囊藻毒素。更重要的是,对比毒性分析揭示了范式转变——传统铜基杀藻剂会导致非靶标生物(花鲈)100%死亡,而本体系存活率始终高于90%。本研究提出开创性的“生态调控”策略,为兼顾高效灭藻与环境生物安全性提供了可持续解决方案。
赵月, 张杰, 吴明灿, 赵丽, 王安安, 戚克振. 平衡光催化效率与生态安全:一种S型LaCoO3/PTP-DABDT异质结无害“杀灭-清除”藻华[J]. 物理化学学报, 2026, 42(10), 100337. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100337
Yue Zhao, Jie Zhang, Mingcan Wu, Li Zhao, Anan Wang, Kezhen Qi. Balancing photocatalytic efficiency and ecological safety: an S-scheme LaCoO3/PTP-DABDT heterojunction for "Kill-and-Clean" algal bloom control without secondary pollution[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2026, 42(10), 100337. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100337
| 1 |
A. Kumar, S. Mishra, S. Bakshi, P. Upadhyay, T.K. Thakur. Ecohydrology 2023, 16, e2483.
doi: 10.1002/eco.2483 |
| 2 |
K.L. Reinl, T.D. Harris, R.L. North, P. Almela, S.A. Berger, M. Bizic, S.H. Burnet, H. Grossart, B.W. Ibelings, E. Jakobsson, et al.. Limnol. Oceanogr. Lett. 2023, 8, 546.
doi: 10.1002/lol2.10316 |
| 3 |
L. Yue, M. Tao, L. Xu, C. Wang, Y. Xu, Y. Liu, X. Cao, J. White, Z. Wang. J. Hazard. Mater. 2024, 462, 132799.
doi: 10.1016/j.jhazmat.2023.132799 |
| 4 |
L. Yin, K. Shi, Y. Yin, Y. Zhang, L. Xu, J. An, C. Peng, C. Wang, H. He, S. Yang, et al.. J. Hazard. Mater. 2025, 487, 137205.
doi: 10.1016/j.jhazmat.2025.137205 |
| 5 |
J. Lv, H. Chu, C. Shao, L. Sun, G. Dawson, K. Dai. Chin. J. Catal. 2025, 78, 75.
doi: 10.1016/s1872-2067(25)64825-x |
| 6 |
P. Balaji, Y. Wang, Y.P. Su, D.P. Hamilton, H. Lin, L. Zheng, Y. Zhang. Environ. Chem. Lett. 2022, 20, 3133.
doi: 10.1007/s10311-022-01457-2 |
| 7 |
H. Chen, K.P. Tsai, Y. Liu, N. Tolić, S.D. Burton, R. Chu, T. Karanfil, A.T. Chow. Water Res. 2021, 189, 116640.
doi: 10.1016/j.watres.2020.116640 |
| 8 |
J. Liu, K. Qi, X. Xiang, A. Jamal Sisi, A. Khataee, L. Xu. Energy Environ. Mater. 2025, 8, e70071.
doi: 10.1002/eem2.70071 |
| 9 |
X. Wang, L. Ding, X. Li, Z. Wang, X. Xu, F. Deng, X. Luo. Chemosphere 2024, 363, 142996.
doi: 10.1016/j.chemosphere.2024.142996 |
| 10 |
Y. He, Y. Lin, Q. Guo, X. Hao, Z. Jin. J. Mater. Chem. A 2025, 13, 37491.
doi: 10.1039/d5ta07036h |
| 11 |
N. Lv, K. Qi, A. Zada, S. Lin. Colloids Surf. A: Physicochem. Eng. Asp. 2025, 725, 137543.
doi: 10.1016/j.colsurfa.2025.137543 |
| 12 |
J. Song, X. Wang, J. Ma, X. Wang, J. Wang, J. Zhao. Appl. Catal. B: Environ. 2018, 226, 83.
doi: 10.1016/j.apcatb.2017.12.034 |
| 13 |
M. Sayed, K. Qi, X. Wu, L. Zhang, H. García, J. Yu. Chem. Soc. Rev. 2025, 54, 4874.
doi: 10.1039/d4cs01091d |
| 14 |
J. Zhang, N. Lv, M. Wu, L. Liu, L. Fang, M. Ma, R. Pitcheri, S. Lin, K. Qi. Chem. Eng. J. 2025, 524, 169033.
doi: 10.1016/j.cej.2025.169033 |
| 15 |
H. Wang, L. Zhang, Z. Chen, J. Hu, S. Li, Z. Wang, J. Liu, X. Wang. Chem. Soc. Rev. 2014, 43, 6141.
doi: 10.1039/c4cs00126e |
| 16 |
H. Hu, X. Zhang, K. Zhang, Y. Ma, H. Wang, H. Li, H. Huang, X. Sun, T. Ma. Adv. Energy Mater. 2024, 14, 2303638.
doi: 10.1002/aenm.202303638 |
| 17 |
Z. Zhang, Y. Xia, C. Shao, L. Sun, G. Dawson, K. Dai. J. Mater. Sci. Technol. 2026, 252, 1.
doi: 10.1016/j.jmst.2025.06.050 |
| 18 |
L. Zhang, J. Zhang, J. Yu. Chem 2026, 12, 102719.
doi: 10.1016/j.chempr.2025.102719 |
| 19 |
Y. Zhao, C. Yang, S. Zhang, G. Sun, B. Zhu, L. Wang, J. Zhang. Chin. J. Catal. 2024, 63, 258.
doi: 10.1016/s1872-2067(24)60069-0 |
| 20 |
Y. Huang, J. Zhang, O. Ruzimuradov, S. Mamatkulov, K. Dai, J. Low. Compos. Funct. Mater. 2025, 1, 20250103.
doi: 10.63823/20250103 |
| 21 |
Y. Bian, Z. Wang, M. Du, K. Dai, J. Yu, L. Zhang. Adv. Funct. Mater. 2025, 36, e19493.
doi: 10.1002/adfm.202519493 |
| 22 |
P. Li, Y. Cui, Z. Wang, G. Dawson, C. Shao, K. Dai. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100065.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100065 |
| 23 |
D. Xiang, J. Yang, H. Xie, X. Hao, Z. Jin. Chem. Eng. J. 2025, 525, 169994.
doi: 10.1016/j.cej.2025.169994 |
| 24 |
K. Xu, J. Yu, W. Xia, J. Zhang, S. Han. Acta Phys. Chim. Sin. 2026, 42, 100211.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100211 |
| 25 |
J. Bi, C. Li, X. Huang, J. Ren, P. Zhang, T. Wang, Y. Zhao, H. Hao. Appl. Phys. Rev. 2025, 12, 031313.
doi: 10.1063/5.0253980 |
| 26 |
K. Xu, W. Zhu, M. Sayed, S. Han. Chin. J. Catal. 2026, 83, 24.
doi: 10.1016/s1872-2067(26)64988-1 |
| 27 |
F. Xu, Y. He, J. Zhang, G. Liang, C. Liu, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 137, e202414672.
doi: 10.1002/anie.202414672 |
| 28 |
S. Sun, Q. Tang, H. Xu, Y. Gao, W. Zhang, L. Zhou, Y. Li, J. Wang, C. Song. Chemosphere 2023, 312, 137239.
doi: 10.1016/j.chemosphere.2022.137239 |
| 29 |
B. Ge, P. Jiang, B. Chen, C. Huang. ACS Catal. 2025, 15, 477.
doi: 10.1021/acscatal.4c05479 |
| 30 |
Z. He, M. Chen, M. Xu, Y. Zhou, Y. Zhang, G. Hu. Appl. Catal. B: Environ. 2023, 335, 122883.
doi: 10.1016/j.apcatb.2023.122883 |
| 31 |
X. Wu, M. Sayed, G. Wang, W. Yu, B. Zhu. Adv. Mater. 2026, 38, e11322.
doi: 10.1002/adma.202511322 |
| 32 |
K. Geng, T. He, R. Liu, S. Dalapati, K. Tan, Z. Li, S. Tao, Y. Gong, Q. Jiang, D. Jiang. Chem. Rev. 2020, 120, 8814.
doi: 10.1021/acs.chemrev.9b00550 |
| 33 |
L. Zhang, J. Zhang, J. Yu, H. García. Nat. Rev. Chem. 2025, 9, 328.
doi: 10.1038/s41570-025-00698-3 |
| 34 |
M.J. Molaei. J. Am. Ceram. Soc. 2024, 107, 5695.
doi: 10.1111/jace.19920 |
| 35 |
X. Yuan, Y. Cheng, C. Zhang, G. Shan, R. Liu, F. Luo, Y. Deng, K. Yao, J. Xu, S. Shan, et al.. J. Colloid Interface Sci. 2025, 680, 748.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.11.095 |
| 36 |
G. Visco, L. Campanella, V. Nobili. Microchem. J. 2005, 79, 185.
doi: 10.1016/j.microc.2004.10.018 |
| 37 |
X. Xu, B. Zhu, Z. Liu, F. Wang, J. Liang. J. Chromatogr. B 2019, 1125, 121709.
doi: 10.1016/j.jchromb.2019.06.036 |
| 38 |
S. Yang, S.J. Williams, M. Courtney, L. Burchill. Nat. Prod. Rep. 2025, 42, 681.
doi: 10.1039/d4np00038b |
| 39 |
W. Chu, X. Cao, L. Song, Y. Yang, W. Gao, L. Cheng, S. Ai, W. He, L. Cui. Sens. Actuators B: Chem. 2025, 431, 137459.
doi: 10.1016/j.snb.2025.137459 |
| 40 |
H. He, Z. Wang, J. Zhang, S. Mamatkulov, O. Ruzimuradov, K. Dai, J. Low, Y. Li. Energy Environ. Sci. 2025, 18, 6191.
doi: 10.1039/d5ee01295c |
| 41 |
Z. Li, Y. Xie, Z. Huang, Y. Su, C. Sun, J. Fu, H. Wei, F. Wu, G. Ou. ACS Appl. Nano Mater. 2022, 5, 14209.
doi: 10.1021/acsanm.2c02982 |
| 42 |
C. Li, Q. Wang, S. Lin, X. Xiang, K. Qi. Adv. Sci. 2025, 13, e18352.
doi: 10.1002/advs.202518352 |
| 43 |
X. Du, T. Gu, J. Xu, Y. Qu, H. Jia, S. Xu, M. Zhang, J. Chen. J. Environ. Chem. Eng. 2025, 13, 117970.
doi: 10.1016/j.jece.2025.117970 |
| 44 |
X. Zhu, Z. Dong, L. Liu, N. Hu, D. Wu, Y. Wei, Y. An. J. Colloid Interface Sci. 2025, 678, 313.
doi: 10.1016/j.jcis.2024.09.024 |
| 45 |
H. Cui, S. Jia, T. Du, J. Liu, X. Lin, X. Zhang, F. Yang. ACS Appl. Mater. Interfaces 2024, 16, 70477.
doi: 10.1021/acsami.4c13756 |
| 46 |
J. Lu, Y. Lu, P. Rosaiah, S. Lin, Z. Amir, K. Qi. Chem. Res. Chin. Univ. 2025, 41, 799.
doi: 10.1007/s40242-025-5089-6 |
| 47 |
Y. Ma, S. Wang, Y. Zhang, B. Cheng, L. Zhang. J. Materiomics 2025, 11, 100978.
doi: 10.1016/j.jmat.2024.100978 |
| 48 |
Z. Meng, J. Zhang, H. Long, H. García, L. Zhang, B. Zhu, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 137, e202505456.
doi: 10.1002/anie.202505456 |
| 49 |
M. Gu, J. Zhang, I.V. Kurganskii, A.S. Poryvaev, M.V. Fedin, B. Cheng, J. Yu, L. Zhang. Adv. Mater. 2024, 37, 2414803.
doi: 10.1002/adma.202414803 |
| 50 |
Y. An, W. Liu, Y. Zhang, J. Zhang, Z. Lu. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2407021.
doi: 10.3866/pku.Whxb202407021 |
| 51 |
K. Meng, J. Zhang, B. Zhu, C. Jiang, H. García, J. Yu. Adv. Mater. 2025, 37, 2505088.
doi: 10.1002/adma.202505088 |
| 52 |
Y. Wu, C. Cheng, K. Qi, B. Cheng, J. Zhang, J. Yu, L. Zhang. Acta Phys. Chim. Sin. 2024, 40, 2406027.
doi: 10.3866/pku.Whxb202406027 |
| 53 |
S. Yang, C. Bie, Y. Wu, W. Xia, K. Xu, J. Zhang, J. Yu. Small 2026, 22, e72654.
doi: 10.1002/smll.72654 |
| 54 |
M. Gu, Y. Yang, B. Cheng, L. Zhang, P. Xiao, T. Chen. Chin. J. Catal. 2024, 59, 185.
doi: 10.1016/s1872-2067(23)64610-8 |
| 55 |
J. Qiu, C. Cheng, H. García, G. Liang, B. Zhu, L. Zhang, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202515898.
doi: 10.1002/anie.202515898 |
| 56 |
D.D. Kruger, M. CabreroAntonino, S. Osella, F. Xu, J. Yu, A. Primo, H. Garcia. Angew. Chem. Int. Ed. 2026, 65, e8425918.
doi: 10.1002/anie.8425918 |
| 57 |
F. Xu, W. Mei, P. Hu, L. Zheng, J. Zhang, H. Cao, H. García, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202513364.
doi: 10.1002/anie.202513364 |
| 58 |
Y. Yea, B. Cha, L.K. Njaramba, S. Kim, J.U. Choi, Y. Yoon, C.M. Park. Chem. Eng. J. 2024, 495, 153106.
doi: 10.1016/j.cej.2024.153106 |
| 59 |
A. Meng, X. Wu, Z. Lu, M. Gu, W. Zhong, Y. Su, J. Yu. Angew. Chem. Int. Ed. 2026, 65, e25871.
doi: 10.1002/anie.202525871 |
| 60 |
F. Xu, F. Zhao, X. Deng, J. Zhang, J. Zhang, C. Ai, J. Yu, H. Garcia. Nat. Commun. 2025, 16, 6882.
doi: 10.1038/s41467-025-60961-5 |
| 61 |
J. Yang, X. Hao, J. Jing, Y. Hao, Z. Jin. Acta Phys. Chim. Sin. 2025, 41, 100131.
doi: 10.1016/j.actphy.2025.100131 |
| 62 |
L. Wang, J. Zhao. J. Mater. Sci. Technol. 2026, 241, 18.
doi: 10.1016/j.jmst.2025.04.009 |
| 63 |
J. Du, F. Jin, G. Jiang, Z. Jin. Chem. Mater. 2025, 37, 2664.
doi: 10.1021/acs.chemmater.5c00452 |
| 64 |
C.H. Park, H. Lee, J.S. Choi, T.G. Yun, Y. Lim, H.B. Bae, S.Y. Chung. Adv. Mater. 2024, 36, 2403392.
doi: 10.1002/adma.202403392 |
| 65 |
F. Xu, L. Zheng, J. Zhang, Y. He, H. Cao, X. Zheng, H. García, J. Yu. Nat. Catal. 2026, 9, 73.
doi: 10.1038/s41929-025-01471-x |
| 66 |
A. Chen, H. Ji, Z. Xu, Z. Wang, L. Zhang. J. Alloy. Compd. 2025, 1010, 177577.
doi: 10.1016/j.jallcom.2024.177577 |
| 67 |
G. Fan, Q. Lin, J. Lin, M. Xia, S. Chen, J. Luo, J. Zou, Z. Hong, K. Xu. Chemosphere 2024, 347, 140710.
doi: 10.1016/j.chemosphere.2023.140710 |
| 68 |
M. Wu, M. Du, G. Wu, F. Lu, J. Li, A. Lei, H. Zhu, Z. Hu, J. Wang. Biotechnol. Biofuel. 2021, 14, 132.
doi: 10.1186/s13068-021-01980-4 |
| 69 |
N. Philip, M. Poonam. Microorganisms 2023, 11, 259.
doi: 10.3390/microorganisms11020259 |
| 70 |
H. Wang, Y. Yang, Z. Zhou, X. Li, J. Gao, R. Yu, J. Li, N. Wang, H. Chang. Sep. Purif. Technol. 2022, 283, 120192.
doi: 10.1016/j.seppur.2021.120192 |
| 71 |
J. Wen, S. Sun, Q. Tang, C. Song, J. Wang, W. Zhang, L. Zhou, Y. Gao, X. Xiao. Chem. Eng. J. 2023, 475, 146526.
doi: 10.1016/j.cej.2023.146526 |
| 72 |
G. Fan, K. Hu, M. Xia, C. Cai, Z. He, J. Luo, K. Xu. J. Environ. Chem. Eng. 2024, 12, 111847.
doi: 10.1016/j.jece.2023.111847 |
| 73 |
A. Singh, W. Hou, T. Lin. Chemosphere 2021, 272, 129825.
doi: 10.1016/j.chemosphere.2021.129825 |
| 74 |
B. Wu, W. Su, P. Zhu, J. Xu, K. Yuan, L. Li, Y. Chen. Adv. Mater. 2025, 37, e07842.
doi: 10.1002/adma.202507842 |
| 75 |
S. Yang, X. Wang, P. Jin, A. Peng, K. Qi, J. He, A. Khataee. J. Alloy. Compd. 2024, 995, 174794.
doi: 10.1016/j.jallcom.2024.174794 |
| 76 |
P. Jin, N. Fu, R. Bai, Q. Liu, Y. Liu, M. Chen, J. He. Sep. Purif. Technol. 2026, 385, 136453.
doi: 10.1016/j.seppur.2025.136453 |
| 77 |
Z. Wang, Y. Xu, C. Wang, L. Yue, T. Liu, Q. Lan, X. Cao, B. Xing. Sep. Purif. Technol. 2023, 313, 123515.
doi: 10.1016/j.seppur.2023.123515 |
| 78 |
G. Fan, J. Zhou, X. Zheng, J. Luo, L. Hong, F. Qu. Chemosphere 2020, 239, 124721.
doi: 10.1016/j.chemosphere.2019.124721 |
| [1] | 陈丽珊, 李雪梅, 徐向菊, 董幼青, 徐全龙. MA3Bi2Br9/g-C3N4 0D/2D S型异质结用于选择性光催化氧化甲苯[J]. 物理化学学报, 2026, 42(9): 100258 - . |
| [2] | 殷鸿飞, 洪梦玲, 张锦阳, 王文涛, 陈伟, 吴国志. 氧空位介导的2D/2D Bi2MoO6/Bi2O2S S型异质结用于高效CO2光还原[J]. 物理化学学报, 2026, 42(9): 100332 - . |
| [3] | 许凯强, 于佳, 夏伟, 张建军, 韩生. 范德华S型异质结赋予快速电荷转移助力光催化活性提升[J]. 物理化学学报, 2026, 42(7): 100211 - . |
| [4] | 袁成成, 夏伟, 王骏, 朱潇锋, 张勇, 朱必成, 余家国. 双功能单原子修饰SnS2/CdS S型光催化剂用于协同产氢与乳酸氧化的DFT研究[J]. 物理化学学报, 2026, 42(6): 100244 - . |
| [5] | 孟奥运, 李振华, 熊国远, 李真, 张金锋. S型异质结Al6Si2O13/BiOBr通过增强电荷转移效应实现高效稳定光催化降解三唑磷和敌敌畏农药[J]. 物理化学学报, 2026, 42(5): 100186 - . |
| [6] | 邱艳平, 张佳桐, 李林萍, 高旸钦, 李宁, 戈磊. MOF衍生的g-C3N4/ZnIn2S4 S型异质结:界面工程增强光催化NO转化[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100175 - . |
| [7] | 郭杰, 薛丽君, 宋发辉, 李程鹏, 陈卓, 温丽丽. 双内建电场驱动的D-A COFs/ZnIn2S4 S型异质结加速电荷分离实现纯水中高效光合成H2O2[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100177 - . |
| [8] | 李振, 张素娟, 王中辽, 张金锋, 陈高礼, 陈士夫. S型CdS/MnO2异质结的合理构建用于高附加值甲苯光热协同催化选择性氧化[J]. 物理化学学报, 2026, 42(4): 100179 - . |
| [9] | 朱文君, 艾陈斌, 许凯强, 周亚太, 张锡东, 张勇. WO3@TP无机@有机S型光催化剂用于促进产H2O2[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100184 - . |
| [10] | 周玲, 李龙, 黄礼文, 吴艳. 通过间接两电子还原的HOF/BiVO4 (010) S型光催化剂增强H2O2生产性能[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100172 - . |
| [11] | 骆泽, 朱玉坤, 罗雅丹, 任广敏, 王永红, 唐华. S型异质结In2O3/ZnIn2S4光催化5-羟甲基糠醛选择性氧化耦合产氢[J]. 物理化学学报, 2026, 42(3): 100166 - . |
| [12] | 樊凡, 修浩, 王宇婷, 崔永朋, 王雅君. NH2-MIL-125/Na掺杂g-C3N4复合S型异质结的构建及其光催化产过氧化氢性能[J]. 物理化学学报, 2026, 42(2): 100143 - . |
| [13] | 葛成艳, 胡佳伟, 刘星雨, 宋玉玺, 刘超, 邹志刚. 自集成黑色NiO团簇与ZnIn2S4微球实现S型电子转移机制下光热辅助制氢[J]. 物理化学学报, 2026, 42(1): 100154 - . |
| [14] | 陈轼逸, 付家龙, 裘建平, 常国菊, 郝仕油. 废弃医用口罩衍生的碳量子点增强BiOBr/g-C3N4 S型异质结光催化降解聚对苯二甲酸乙二醇酯(PET)[J]. 物理化学学报, 2026, 42(1): 100135 - . |
| [15] | 韦梦兰, 欧晓霞, 王艺濛, 张梦圆, 滕飞, 王凯旋. S型异质结g-C3N4/Bi2WO6高效降解左氧氟沙星:性能、机理及降解路径[J]. 物理化学学报, 2025, 41(9): 100105 - . |
|
||