
耿熙炆1, 储丹丹1, 谷歆雨4, 张驰茵4, 潘湘蓉2, 苏雨蒙2, 栗占荣1, 周战2, 谭超良3, 李景果1,4
收稿日期:2026-04-27
修回日期:2026-07-24
录用日期:2026-07-25
通讯作者:
栗占荣, 周战, 谭超良, 李景果
E-mail:lizhanrong@zzu.edu.cn;zhouzhan@lynu.edu.cn;chaoltan@cityu.edu.hk;lijingguo@zzu.edu.cn
基金资助:Xiwen Geng1, Dandan Chu1, Xinyu Gu4, Chiyin Zhang4, Xiangrong Pan2, Yumeng Su2, Zhanrong Li1, Zhan Zhou2, Chaoliang Tan3, Jingguo Li1,4
Received:2026-04-27
Revised:2026-07-24
Accepted:2026-07-25
Contact:
Zhanrong Li, Zhan Zhou, Chaoliang Tan, Jingguo Li
E-mail:lizhanrong@zzu.edu.cn;zhouzhan@lynu.edu.cn;chaoltan@cityu.edu.hk;lijingguo@zzu.edu.cn
摘要: 真菌性角膜炎(FK)的有效治疗迫切需要创新策略,将强效抗真菌活性与显著的抗炎作用相结合,以克服日益严重的真菌耐药性和角膜穿透障碍,从而预防角膜纤维化和视力丧失。在此,我们开发了一种超小尺寸的二硒化钼(MoSe2)量子点滴眼液(MSQD),作为一种无刺激的双功能平台。MSQD对腐皮镰刀菌的最低抑菌浓度(MIC)低至0.05 μg mL-1,比传统一线药物伏立康唑(Vor,MIC 11.76 μg mL-1)低235倍。MSQD表现出快速且完全的杀菌活性,可以通过诱导细胞内氧化还原崩溃和不可逆的膜损伤,在1 h内实现100%的病原菌清除。此外,MSQD自身具有类过氧化氢酶(CAT)催化活性,能有效清除细胞内活性氧,减轻炎症,并形成促进愈合的角膜微环境。同时,MSQD的量子尺寸可以通过短暂性地调节细胞连接促进深层角膜穿透,从而确保其被高效递送至感染部位。在小鼠FK模型中,经MSQD治疗的眼睛实现了病原体的完全清除,并恢复了与健康组织无异的角膜透明度,与Vor相比表现出更高的生物利用度和优越的治疗效果。总之,这些多方面的特性使无刺激的MSQD成为一种新型、高效且安全的抗菌抗炎双功能纳米平台,兼具卓越的效力和优异的生物相容性,为真菌感染的综合治疗带来了巨大前景。
耿熙炆, 储丹丹, 谷歆雨, 张驰茵, 潘湘蓉, 苏雨蒙, 栗占荣, 周战, 谭超良, 李景果. 免刺激硒化钼量子点滴眼液杀菌抑炎协同干预真菌性角膜炎[J]. 物理化学学报 2026, (), 100373. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100373
Xiwen Geng, Dandan Chu, Xinyu Gu, Chiyin Zhang, Xiangrong Pan, Yumeng Su, Zhanrong Li, Zhan Zhou, Chaoliang Tan, Jingguo Li. Stimuli-free bifunctional MoSe2 quantum dots exert antifungal activity and mitigate inflammation for synergistic intervening fungal keratitis[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2026, (), 100373. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100373
| [1] L. Brown, A.K. Leck, M. Gichangi, M.J. Burton, D.W. Denning, Lancet Infect. Dis. 21(2021) e49, https://doi.org/10.1016/S1473-3099(20)30448-5. [2] C. Donovan, E. Arenas, R.S. Ayyala, CE. Margo, E.M. Espana, Surv. Ophthalmol. 67(2022) 758, https://doi.org/10.1016/j.survophthal.2021.08.002. [3] D.W. Denning, Lancet Infect. Dis. 24(2024) e428, https://doi.org/10.1016/S1473-3099(23)00692-8. [4] N. Sharma, B. Bagga, D. Singhal, R. Nagpal, A. Kate, G. Saluja, P.K. Maharana, Ocul. Surf. 24(2022) 22, https://doi.org/10.1016/j.jtos.2021.12.001. [5] C. Wang, Y. Pang, Adv. Drug Deliv. Rev. 194(2023) 114721, https://doi.org/10.1016/j.addr.2023.114721. [6] H. Chen, X. Geng, Q. Ning, L. Shi, N. Zhang, S. He, M. Zhao, J. Zhang, Z. Li, J. Shi, et al., Nano Lett. 24(2024) 4044, https://doi.org/10.1021/acs.nanolett.4c01042. [7] X. Ju, L. Wu, N. Gao, Y. Tian, G. Lu, Y. Gao, S. Zhao, Z. Niu, R. Yang, Adv. Healthc. Mater. 12(2023) 2202409, https://doi.org/10.1002/adhm.202202409. [8] L. Li, F. Jia, Y. Wang, J. Liu, Y. Tian, X. Sun, Y. Lei, J. Ji, Adv. Drug Deliv. Rev. 198(2023) 114868, https://doi.org/10.1016/j.addr.2023.114868. [9] N.V. Prajna, P. Lalitha, T. Krishnan, R. Rajaraman, N. Radhakrishnan, M. Srinivasan, L. Devi, M. Das, Z. Liu, M.E. Zegans, et al., JAMA Ophthalmol. 140(2022) 179, https://doi.org/10.1001/jamaophthalmol.2021.5765. [10] M.C. Fisher, A. Alastruey-Izquierdo, J. Berman, T. Bicanic, E.M. Bignell, P. Bowyer, M. Bromley, R. Brüggemann, G. Garber, O.A. Cornely, et al., Nat. Rev. Microbiol. 20(2022) 557, https://doi.org/10.1038/s41579-022-00720-1. [11] K. Kupferschmidt, Science 366(2019) 407, https://doi.org/10.1126/science.366.6464.407. [12] A.L. Onugwu, C.S. Nwagwu, O.S. Onugwu, A.C. Echezona, C.P. Agbo, S.A. Ihim, P. Emeh, P.O. Nnamani, A.A. Attama, V.V. Khutoryanskiy, J. Control. Release 354(2023) 465, https://doi.org/10.1016/j.jconrel.2023.01.018. [13] M.J. Oh, S. Yoon, A. Babeer, Y. Liu, Z. Ren, Z. Xiang, Y. Miao, D.P. Cormode, C. Chen, E. Steager, et al., Adv. Mater. 36(2024) 2300320, https://doi.org/10.1002/adma.202300320. [14] C. Jiang, F. Li, P. Song, M. Wen, S. Yang, G. Tian, D. Shao, J. Shi, L. Shang, Small 20(2024) 2312253, https://doi.org/10.1002/smll.202312253. [15] L. Wang, Y. Gui, K. Li, W. Tao, C. Li, J. Qiu, J. Ma, Biomaterials 308(2024) 122561, https://doi.org/10.1016/j.biomaterials.2024.122561. [16] H. Yukawa, K. Sato, Y. Baba, Adv. Drug Deliv. Rev. 200(2023) 114863, https://doi.org/10.1016/j.addr.2023.114863. [17] X. Zhao, S. Zhang, M. Zhang, Z. Zhang, M. Zhou, J. Cao, ACS Nano 19(2025) 14121, https://doi.org/10.1021/acsnano.5c00052. [18] M. Zhao, X. Geng, Q. Zeng, W. Zhang, H. Chen, Z. Li, J. Li, Adv. Healthc. Mater. 15(2025) e04085, https://doi.org/10.1002/adhm.202504085. [19] T. Hu, Y. Yang, T. Wang, M. Ge, C. Yu, J. Zha, X. Pan, Z. Zhou, L. Ma, R. Liang, et al., Chem. Rev. 125(2025) 8764, https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.5c00193. [20] B. Chen, Y. Dai, S. Yang, X. Zhou, Y. Guan, Z. Ding, Z. Wang, M. Xu, L. Yuwen, L. Wang, ACS Appl. Mater. Interfaces 18(2026) 19, https://doi.org/10.1021/acsami.5c12850. [21] C. Chang, W. Chen, Y. Chen, Y. Chen, Y. Chen, F. Ding, C. Fan, H.J. Fan, Z. Fan, C. Gong, et al., Acta Phys.-Chim. Sin. 37(2021) 2108017, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202108017. [22] X. Kong, C. Fu, V. Gladkikh, F. Ding, SmartMat 4(2023) e1152, https://doi.org/10.1002/SMM2.1152. [23] A.S. Sethulekshmi, A. Saritha, K. Joseph, A.S. Aprem, S.B. Sisupal, J. Control. Release 348(2022) 158, https://doi.org/10.1016/j.jconrel.2022.05.047. [24] F. Chen, Y. Luo, X. Liu, Y. Zheng, Y. Han, D. Yang, S. Wu, Adv. Healthc. Mater. 11(2022) 2200360, https://doi.org/10.1002/adhm.202200360. [25] S. Roy, K.A. Deo, K.A. Singh, H.P. Lee, A. Jaiswal, A.K. Gaharwar, Adv. Drug Deliv. Rev. 187(2022) 114361, https://doi.org/10.1016/j.addr.2022.114361. [26] A. Mondal, M. De, Tungsten 6(2024) 1, https://doi.org/10.1007/s42864-022-00196-9. [27] A. Eftekhari, Appl. Mater. Today 8(2017) 1, https://doi.org/10.1016/j.apmt.2017.01.006. [28] Z. Huang, J. Song, S. Huang, S. Wang, C. Shen, S. Song, J. Lian, Y. Ding, Y. Gong, Y. Zhang, et al., Nano Lett. 24(2024) 7764, https://doi.org/10.1021/acs.nanolett.4c01879. [29] Y. Liu, X. Hao, H. Hu, Z. Jin, Acta Phys.-Chim. Sin. 37(2021) 2008030, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202008030. [30] K.J. Wong, J.J. Foo, T.J. Siang, W.J. Ong, SmartMat 5(2024) e1238, https://doi.org/10.1002/SMM2.1238. [31] B. Liang, S. Lu, J. Hu, J. Liu, Y. Liu, ACS Appl. Mater. Interfaces 16(2024) 15931, https://doi.org/10.1021/acsami.4c00324. [32] Y. Chen, Y. Gao, Y. Chen, L. Liu, A. Mo, Q. Peng, J. Control. Release 328(2020) 251, https://doi.org/10.1016/j.jconrel.2020.08.055. [33] K. Zhu, S. Qian, H. Guo, Q. Wang, X. Chu, X. Wang, S. Lu, Y. Peng, Y. Guo, Z. Zhu, et al., ACS Nano 16(2022) 11136, https://doi.org/10.1021/acsnano.2c03971. [34] S. Tao, J. Ma, J. Liu, Y. Wang, J. Xiao, Int. J. Hydrogen Energy 58(2024) 829, https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2023.12.093. [35] N. Dogra, S. Sharma, Int. J. Hydrogen Energy 55(2024) 78, https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2023.10.329. [36] F. Ye, A. Ayub, R. Karimi, S. Wettig, J. Sanderson, K.P. Musselman, Adv. Mater. 35(2023) 2301129, https://doi.org/10.1002/adma.202301129. [37] S. Wu, R. Song, T. Liu, C. Li, Adv. Drug Deliv. Rev. 199(2023) 114967, https://doi.org/10.1016/j.addr.2023.114967. [38] E.W. Böhm, F. Buonfiglio, A.M. Voigt, P. Bachmann, T. Safi, N. Pfeiffer, A. Gericke, Redox Biol. 68(2023) 102967, https://doi.org/10.1016/j.redox.2023.102967. [39] J. A. Ansari, J. A. Malik, S. Ahmed, M. Manzoor, N. Ahemad, S. Anwar, Mol. Biol. Rep. 51(2024) 688, https://doi.org/10.1007/s11033-024-09598-z. [40] Y. Chen, D. Yu, B. Li, X. Jia, Y. Yang, L. Ge, W. Song, C. Fan, Adv. NanoBiomed Res. 3(2023) 2300055, https://doi.org/10.1002/anbr.202300055. [41] D. Chu, M. Zhao, S. Rong, W. Jhe, X. Cai, Y. Xiao, W. Zhang, X. Geng, Z. Li, X. Zhang, et al., NanoMicro Lett. 16(2024) 120, https://doi.org/10.1007/s40820-024-01322-7. [42] G.S. Shadel, T.L. Horvath, Cell 163(2015) 560, https://doi.org/10.1016/j.cell.2015.10.001. [43] W. Feng, X. Han, H. Hu, M. Chang, L. Ding, H. Xiang, Y. Chen, Y. Li, Nat. Commun. 12(2021) 2203, https://doi.org/10.1038/s41467-021-22278-x. [44] J. Liu, X. Han, T. Zhang, K. Tian, Z. Li, F. Luo, J. Hematol. Oncol. 16(2023) 116, https://doi.org/10.1186/s13045-023-01512-7. [45] F. Han, L. Wang, L. Shen, W. Liu, Y. Li, H. Ma, X. Wu, Int. J. Biol. Macromol. 253(2023) 127640, https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2023.127640. [46] L. Shi, Z. Li, Z. Liang, J. Zhang, R. Liu, D. Chu, L. Han, L. Zhu, J. Shen, J. Li, Carbohydr. Polym. 275(2022) 118762, https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2021.118762. [47] B. Ratitong, E. Pearlman, Curr. Opin. Microbiol. 63(2021) 195, https://doi.org/10.1016/j.mib.2021.07.018. [48] X. Liu, H. Li, G. Qi, Y. Qian, B. Li, L. Shi, B. Liu, J. Am. Chem. Soc. 146(2024) 31656, https://doi.org/10.1021/jacs.4c09916. [49] M. Zhou, L. Liu, Z. Cong, W. Jiang, X. Xiao, J. Xie, Z. Luo, S. Chen, Y. Wu, X. Xue, et al., Nat. Microbiol. 9(2024) 1325, https://doi.org/10.1038/s41564-024-01662-5. [50] S. Castellano, Nat. Microbiol. 4(2019) 726, https://doi.org/10.1038/s41564-019-0434-5. [51] M. Mariotti, G. Salinas, T. Gabaldón, VN. Gladyshev, Nat. Microbiol. 4(2019) 759, https://doi.org/10.1038/s41564-018-0354-9. [52] J. Cheng, L. Li, D. Jin, Y. Zhang, W. Yu, J. Yu, J. Zou, Y. Dai, Y. Zhu, M. Liu, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 63(2024) e202319982, https://doi.org/10.1002/anie.202319982. [53] T. Bergia, S. Rippa, Fungal Biol. Rev. 52(2025) 100430, https://doi.org/10.1016/j.fbr.2025.100430. [54] R. Stearman, DS. Yuan, Y. Yamaguchi-Iwai, RD. Klausner, A. Dancis, Science 271(1996) 1552, https://doi.org/10.1126/science.271.5255.1552. [55] H. Haas, M. Eisendle, BG. Turgeon, Annu. Rev. Phytopathol. 46(2008) 149, https://doi.org/10.1146/annurev.phyto.45.062806.094338. [56] K. Takemura, V. Kolasinski, M. Del Poeta, NFV. de Sa, A. Garg, I. Ojima, M. Del Poeta, N.P. de Sa, mBio 16(2025) e01211, https://doi.org/10.1128/mbio.01211-25. [57] J. Li, Y. Sun, F. Liu, Y. Zhou, Y. Yan, Z. Zhou, P. Wang, S. Zhou, Bioresour. Bioprocess. 9(2022) 1, https://doi.org/10.1186/s40643-021-00489-w. [58] E. Chupakhin, M. Krasavin, Expert Opin. Ther. Pat. 31(2021) 745, https://doi.org/10.1080/13543776.2021.1899160. [59] X. Shang, Q. Zhang, Q. Yang, F. Zhao, J. Ju, Apoptosis 30(2025) 2495, https://doi.org/10.1007/s10495-025-02164-3. [60] Q. Shen, MN. Samu Shihabdeen, F. Yang, NI. Naqvi, Autophagy 21(2025) 2903, https://doi.org/10.1080/15548627.2025.2546944. [61] Z. Li, R. Liu, Z. Guo, D. Chu, L. Zhu, J. Zhang, X. Shuai, J. Li, J. Nanobiotechnol. 19(2021) 341, https://doi.org/10.1186/s12951-021-01079-w. |
| [1] | . 第40卷第10期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(10): 0 - . |
| [2] | . 第40卷第9期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(9): 0 - . |
| [3] | . 第40卷第8期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(8): 0 - . |
| [4] | . 第40卷第7期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(7): 0 - . |
| [5] | . 第40卷第5期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(5): 0 - . |
| [6] | . 第40卷第4期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(4): 0 - . |
| [7] | . 第40卷第1期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2024, 40(1): 0 - . |
| [8] | . 《物理化学学报》2023年第39卷1–12期索引[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 1 -8 . |
| [9] | 李景学, 于跃, 徐斯然, 闫文付, 木士春, 张佳楠. 电子自旋效应在电催化剂中的作用[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2302049 - . |
| [10] | . 第39卷第12期封面和目次[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 0 - . |
| [11] | 任书霞, 杨铮, 安帅领, 孟婕, 刘晓敏, 赵晋津. 高效光电调控钙钛矿量子点阻变存储性能[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2301033 - . |
| [12] | 常建桥, 许慧敏, 谢文菁, 张洋, 祁玲, 范楼珍, 李勇. 用于高灵敏快速核酸检测的荧光碳点[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2301034 - . |
| [13] | 彭芦苇, 张杨, 何瑞楠, 徐能能, 乔锦丽. 电催化二氧化碳还原催化剂、电解液、反应器和隔膜研究进展[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2302037 - . |
| [14] | 王正慜, 洪庆玲, 王晓慧, 黄昊, 陈煜, 李淑妮. 氮掺杂石墨烯气凝胶锚定RuP纳米粒子用于水合肼氧化辅助产氢[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2303028 - . |
| [15] | 牟嘉琳, 陈柳伶, 范君, 曾路, 江雪, 焦毅, 王健礼, 陈耀强. 基于活性组分微化学状态调控的高性能Rh/CeO2-ZrO2-Al2O3催化剂构筑及三效催化性能[J]. 物理化学学报, 2023, 39(12): 2302041 - . |
|
||