物理化学学报 >> 2025, Vol. 41 >> Issue (10): 100115.doi: 10.1016/j.actphy.2025.100115
收稿日期:2025-04-03
修回日期:2025-05-24
录用日期:2025-06-10
发布日期:2025-09-29
通讯作者:
Email: xunlu.li@sjtu.edu.cn (李璕琭)xiangwen.gao@sjtu.edu.cn (杲祥文)
基金资助:
Hengrui Zhang, Xijun Xu, Xun-Lu Li*(
), Xiangwen Gao*(
)
Received:2025-04-03
Revised:2025-05-24
Accepted:2025-06-10
Published:2025-09-29
Contact:
Email: xunlu.li@sjtu.edu.cn (Xun-Lu Li)xiangwen.gao@sjtu.edu.cn (Xiangwen Gao)
Supported by:摘要:
随着可再生能源与电动交通工具的快速发展,电池作为电化学储能系统的核心组件已成为全球科研与产业界的关注焦点。然而,电池内部复杂的多物理场耦合效应使得传统数学模型难以全面揭示其反应及失效机理,而数据驱动方法通过大量积累实验数据并从中提取有效信息,为电池研发奠定了坚实的基础。生成式人工智能(GAI)凭借其强大的潜在规律学习与数据生成能力,在蛋白质结构预测、材料逆向设计、数据增强等方面得到了广泛的应用,在电池多尺度研究中具有广阔的应用前景。本文阐释了生成式模型(GM)的核心原理,并从材料设计、微观表征及状态估计三方面综述了其在电池研究中的最新进展,最后探讨了其当前面临的挑战及未来发展方向,为将GAI这一创新解决方案运用于电池研发的工作流中提供了理论参考和实践依据。
张恒睿, 徐熹骏, 李璕琭, 杲祥文. 生成式人工智能在电池研究中的应用:现状与展望[J]. 物理化学学报, 2025, 41(10), 100115. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100115
Hengrui Zhang, Xijun Xu, Xun-Lu Li, Xiangwen Gao. Applications of Generative Artificial Intelligence in Battery Research: Current Status and Prospects[J]. Acta Phys. -Chim. Sin. 2025, 41(10), 100115. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100115
表1
"
| GMs | Advantages | Limitations | Applications |
| GAN | Requires less training data | Unstable training, difficult to train, mode collapse | Material generation, data augmentation, style transfer |
| VAE | Capable of data compression and feature extraction | Slow training speed, blurry generated content | Material generation, data compression, data interpolation |
| DM | High diversity and quality of generated samples | Requires large amounts of data, slow generation speed | Material generation, data augmentation |
| 1 |
D. Chen, X. Yue, X. Li, X. Wu, Y. Zhou. Acta Phys. -Chim. Sin. 2018, 35, 667.
doi: 10.3866/PKU.WHXB201806062 |
| 2 |
J. Amici, P. Asinari, E. Ayerbe, P. Barboux, P. Bayle-Guillemaud, R. J. Behm, M. Berecibar, E. Berg, A. Bhowmik, S. Bodoardo, et al.. Adv. Energy Mater. 2022, 12, 2102785.
doi: 10.1002/aenm.202102785 |
| 3 |
R. Li, W. Zhao, R. Li, C. Gan, L. Chen, Z. Wang, X. Yang. J. Energy Chem. 2025, 106, 44.
doi: 10.1016/j.jechem.2025.02.038 |
| 4 |
P. Xue, R. Qiu, C. Peng, Z. Peng, K. Ding, R. Long, L. Ma, Q. Zheng. Adv. Sci. 2024, 11, 2410065.
doi: 10.1002/advs.202410065 |
| 5 |
S. Q. Shi, Z. W. Tu, X. X. Zou, S. Y. Sun, Z. W. Yang, Y. Liu. Energy Storage Sci. Technol. 2022, 11, 739.
doi: 10.19799/j.cnki.2095-4239.2022.0051 |
| 6 |
S. Shi, J. Gao, Y. Liu, Y. Zhao, Q. Wu, W. Ju, C. Ouyang, R. Xiao. Chin. Phys. B 2015, 25, 018212.
doi: 10.1088/1674-1056/25/1/018212 |
| 7 |
Y. Ren, Y. Q. Luo, S. Q. Shi. Physics 2022, 51, 384.
doi: 10.7693/wl20220602 |
| 8 |
R. F. Ziesche, T. M. M. Heenan, P. Kumari, J. Williams, W. Li, M. E. Curd, T. L. Burnett, I. Robinson, D. J. L. Brett, M. J. Ehrhardt, et al.. Adv. Energy Mater. 2023, 13, 2300103.
doi: 10.1002/aenm.202300103 |
| 9 |
Y. Zhang, Y. Y. Ge, Z. Li. Energy Storage Sci. Technol. 2024, 13, 167.
doi: 10.19799/j.cnki.2095-4239.2023.0807 |
| 10 |
X. Chen, X. Liu, X. Shen, Q. Zhang. Angew. Chem. Int. Ed. 2021, 60, 24354.
doi: 10.1002/anie.202107369 |
| 11 |
Y. Liu, Z. Yang, Z. Yu, Z. Liu, D. Liu, H. Lin, M. Li, S. Ma, M. Avdeev, S. Shi. J. Materiomics 2023, 9, 798.
doi: 10.1016/j.jmat.2023.05.001 |
| 12 |
H. Cao, C. Tan, Z. Gao, Y. Xu, G. Chen, P.-A. Heng, S. Z. Li. IEEE Trans. Knowl. Data Eng. 2024, 36, 2814.
doi: 10.1109/TKDE.2024.3361474 |
| 13 |
J. Abramson, J. Adler, J. Dunger, R. Evans, T. Green, A. Pritzel, O. Ronneberger, L. Willmore, A. J. Ballard, J. Bambrick, et al.. Nature 2024, 630, 493.
doi: 10.1038/s41586-024-07487-w |
| 14 |
H. Park, Z. Li, A. Walsh. Matter 2024, 7, 2355.
doi: 10.1016/j.matt.2024.05.017 |
| 15 |
S. Li, F. You. Small 2024, 20, 2406153.
doi: 10.1002/smll.202406153 |
| 16 |
H. Zhang, D. Niyato, W. Zhang, C. Zhao, H. Du, A. Jamalipour, S. Sun, Y. Pei. IEEE Internet Things J. 2025, 12, 6208.
doi: 10.1109/JIOT.2024.3511961 |
| 17 |
I. Goodfellow, J. Pouget-Abadie, M. Mirza, B. Xu, D. Warde-Farley, S. Ozair, A. Courville, Y. Bengio, arXiv preprint (2014), https://doi.org/10.48550/arXiv.1406.2661.
|
| 18 |
L. Xu, M. Skoularidou, A. Cuesta-Infante, K. Veeramachaneni, arXiv preprint (2019), https://doi.org/10.48550/arXiv.1907.00503.
|
| 19 |
A. Radford, L. Metz, S. Chintala, arXiv preprint (2016), https://doi.org/10.48550/arXiv.1511.06434.
|
| 20 |
K. E. Smith, A. O. Smith, arXiv preprint (2020), https://doi.org/10.48550/arXiv.2006.16477.
|
| 21 |
M. Arjovsky, S. Chintala, L. Bottou, arXiv preprint (2017), https://doi.org/10.48550/arXiv.1701.07875.
|
| 22 |
I. Gulrajani, F. Ahmed, M. Arjovsky, V. Dumoulin, A. C. Courville, arXiv preprint (2017), https://doi.org/10.48550/arXiv.1704.00028.
|
| 23 |
M. Mirza, S. Osindero, arXiv preprint (2014), https://doi.org/10.48550/arXiv.1411.1784.
|
| 24 |
D. P. Kingma, M. Welling, arXiv preprint (2022), https://doi.org/10.48550/arXiv.1312.6114.
|
| 25 |
A. van den Oord, O. Vinyals, koray kavukcuoglu, arXiv preprint (2017), https://doi.org/10.48550/arXiv.1711.00937.
|
| 26 |
J. Ho, A. Jain, P. Abbeel, arXiv preprint (2020), https://doi.org/10.48550/arXiv.2006.11239.
|
| 27 |
F.-A. Croitoru, V. Hondru, R. T. Ionescu, M. Shah. IEEE Trans. Pattern Anal. Mach. Intell. 2023, 45, 10850.
doi: 10.1109/TPAMI.2023.3261988 |
| 28 |
L. Yang, Z. Zhang, Y. Song, S. Hong, R. Xu, Y. Zhao, W. Zhang, B. Cui, M.-H. Yang. ACM Comput. Surv. 2023, 56, 105.
doi: 10.1145/3626235 |
| 29 |
M. R. Palacin. Acc. Mater. Res. 2021, 2, 319.
doi: 10.1021/accountsmr.1c00026 |
| 30 |
X. Liu, K. Fan, X. Huang, J. Ge, Y. Liu, H. Kang. Chem. Eng. J. 2024, 490, 151625.
doi: 10.1016/j.cej.2024.151625 |
| 31 |
Q. Zhao, L. Zhang, B. He, A. Ye, M. Avdeev, L. Chen, S. Shi. Energy Storage Mater. 2021, 40, 386.
doi: 10.1016/j.ensm.2021.05.033 |
| 32 |
Z. Qu, X. Zhang, R. Xiao, Z. Sun, F. Li. Acta Phys. -Chim. Sin. 2023, 39, 2301019.
doi: 10.3866/PKU.WHXB202301019 |
| 33 |
S. Abouali, C.-H. Yim, A. Merati, Y. Abu-Lebdeh, V. Thangadurai. ACS Energy Lett. 2021, 6, 1920.
doi: 10.1021/acsenergylett.1c00401 |
| 34 |
C. Lv, X. Zhou, L. Zhong, C. Yan, M. Srinivasan, Z. W. Seh, C. Liu, H. Pan, S. Li, Y. Wen, et al.. Adv. Mater. 2022, 34, 2101474.
doi: 10.1002/adma.202101474 |
| 35 |
Y. Liu, B. Guo, X. Zou, Y. Li, S. Shi. Energy Storage Mater. 2020, 31, 434.
doi: 10.1016/j.ensm.2020.06.033 |
| 36 |
Y. Liu, T. Zhao, W. Ju, S. Shi. J. Materiomics 2017, 3, 159.
doi: 10.1016/j.jmat.2017.08.002 |
| 37 |
X. Guo, Z. Wang, J.-H. Yang, X.-G. Gong. J. Mater. Chem. A 2024, 12, 10124.
doi: 10.1039/D4TA00721B |
| 38 |
J. Xu, Y, Q, Wang, X, Fu, Q. F. Tang, J. C. Lian, L. Q. Wang, R. J. Xiao. Energy Storage Sci. Technol. 2024, 13, 2920.
doi: 10.19799/j.cnki.2095-4239.2024.0565 |
| 39 |
A. Jain, S. P. Ong, G. Hautier, W. Chen, W. D. Richards, S. Dacek, S. Cholia, D. Gunter, D. Skinner, G. Ceder, et al.. APL Mater. 2013, 1, 011002.
doi: 10.1063/1.4812323 |
| 40 |
V. Gupta, K. Choudhary, F. Tavazza, C. Campbell, W. Liao, A. Choudhary, A. Agrawal. Nat. Commun. 2021, 12, 6595.
doi: 10.1038/s41467-021-26921-5 |
| 41 |
Y. Yang, N. Yao, Y. C. Gao, X. Chen, Y. X. Huang, S. Zhang, H. B. Zhu, L. Xu, Y. X. Yao, S. J. Yang, et al. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, e202505212.
doi: 10.1002/anie.202505212 |
| 42 |
Y. Liu, L. Wu, Z. Yang, X. Zou, Z. Zou, Y. Lin, M. Avdeev, S. Shi. Adv. Funct. Mater. 2025, 2421621.
doi: 10.1002/adfm.202421621 |
| 43 |
Y. Liu, X. Ge, Z. Yang, S. Sun, D. Liu, M. Avdeev, S. Shi. J. Power Sources 2022, 545, 231946.
doi: 10.1016/j.jpowsour.2022.231946 |
| 44 |
Y. Liu, J. M. Wu, M. Avdeev, S. Q. Shi. Adv. Theory Simul. 2020, 3, 1900215.
doi: 10.1002/adts.201900215 |
| 45 |
T. Weiss, E. M. Yanes, S. Chakraborty, L. Cosmo, A. M. Bronstein, R. Gershoni-Poranne. Nat. Comput. Sci. 2023, 3, 873.
doi: 10.1038/s43588-023-00532-0 |
| 46 |
Z. Ren, S. I. P. Tian, J. Noh, F. Oviedo, G. Xing, J. Li, Q. Liang, R. Zhu, A. G. Aberle, S. Sun, et al.. Matter 2022, 5, 314.
doi: 10.1016/j.matt.2021.11.032 |
| 47 |
A. S. Fuhr, B. G. Sumpter. Front. Mater. 2022, 9, 865270.
doi: 10.3389/fmats.2022.865270 |
| 48 |
C. Zeni, R. Pinsler, D. Zügner, A. Fowler, M. Horton, X. Fu, Z. Wang, A. Shysheya, J. Crabbé, S. Ueda, et al. Nature 2025, 1.
doi: 10.1038/s41586-025-08628-5 |
| 49 |
Z. Yang, W. Ye, X. Lei, D. Schweigert, H.-K. Kwon, A. Khajeh. Npj Comput. Mater 2024, 10, 296.
doi: 10.1038/s41524-024-01470-9 |
| 50 |
X. Chen, M. Liu, S. Yin, Y. C. Gao, N. Yao, Q. Zhang. Angew. Chem. Int. Ed. 2025, e202503105.
doi: 10.1002/anie.202503105 |
| 51 |
A. C. Ngandjong, T. Lombardo, E. N. Primo, M. Chouchane, A. Shodiev, O. Arcelus, A. A. Franco. J. Power Sources 2021, 485, 229320.
doi: 10.1016/j.jpowsour.2020.229320 |
| 52 |
S. Kench, I. Squires, A. Dahari, F. Brosa Planella, S. A. Roberts, S. J. Cooper. Matter 2024, 7, 4260.
doi: 10.1016/j.matt.2024.08.014 |
| 53 |
D. Liu, Z. Shadike, R. Lin, K. Qian, H. Li, K. Li, S. Wang, Q. Yu, M. Liu, S. Ganapathy, et al.. Adv. Mater. 2019, 31, 1806620.
doi: 10.1002/adma.201806620 |
| 54 |
X. Liu, L. Zhang, H. Yu, J. Wang, J. Li, K. Yang, Y. Zhao, H. Wang, B. Wu, N. P. Brandon, et al.. Adv. Energy Mater. 2022, 12, 2200889.
doi: 10.1002/aenm.202200889 |
| 55 |
D. P. Finegan, I. Squires, A. Dahari, S. Kench, K. L. Jungjohann, S. J. Cooper. ACS Energy Lett. 2022, 7, 4368.
doi: 10.1021/acsenergylett.2c01996 |
| 56 |
O. Furat, D. P. Finegan, Z. Yang, M. Neumann, S. Kim, T. R. Tanim, P. Weddle, K. Smith, V. Schmidt. Energy Storage Mater. 2024, 64, 103036.
doi: 10.1016/j.ensm.2023.103036 |
| 57 |
O. Furat, D. P. Finegan, Z. Yang, T. Kirstein, K. Smith, V. Schmidt. Npj Comput. Mater. 2022, 8, 68.
doi: 10.1038/s41524-022-00749-z |
| 58 |
S. Müller, C. Sauter, R. Shunmugasundaram, N. Wenzler, V. De Andrade, F. De Carlo, E. Konukoglu, V. Wood. Nat. Commun. 2021, 12, 6205.
doi: 10.1038/s41467-021-26480-9 |
| 59 |
A. Khan, C. H. Lee, P. Y. Huang, B. K. Clark. Npj Comput. Mater. 2023, 9, 85.
doi: 10.1038/s41524-023-01042-3 |
| 60 |
A. Gayon-Lombardo, L. Mosser, N. P. Brandon, S. J. Cooper. Npj Comput. Mater. 2020, 6, 82.
doi: 10.1038/s41524-020-0340-7 |
| 61 |
S. Kench, S. J. Cooper. Nat. Mach. Intell. 2021, 3, 299.
doi: 10.1038/s42256-021-00322-1 |
| 62 |
W. Wang, Y. Zhang, B. Xie, L. Huang, S. Dong, G. Xu, G. Cui. Adv. Energy Mater. 2024, 14, 2304173.
doi: 10.1002/aenm.202304173 |
| 63 |
K. Liu, Z. Wei, C. Zhang, Y. Shang, R. Teodorescu, Q. L. Han. IEEECAA J. Autom. Sin. 2022, 9, 1139.
doi: 10.1109/JAS.2022.105599 |
| 64 |
C. Sun, Z. He, H. Lin, L. Cai, H. Cai, M. Gao. Appl. Soft Comput. 2023, 132, 109903.
doi: 10.1016/j.asoc.2022.109903 |
| 65 |
F. Hu, C. Dong, L. Tian, Y. Mu, X. Yu, H. Jia. Energy AI 2024, 16, 100321.
doi: 10.1016/j.egyai.2023.100321 |
| 66 |
X. Qiu, S. Wang, K. Chen. Appl. Soft Comput. 2023, 142, 110281.
doi: 10.1016/j.asoc.2023.110281 |
| 67 |
L. Jiang, C. Hu, S. Ji, H. Zhao, J. Chen, G. He. Appl. Energy 2025, 377, 124604.
doi: 10.1016/j.apenergy.2024.124604 |
| 68 |
S. Tao, R. Ma, Z. Zhao, G. Ma, L. Su, H. Chang, Y. Chen, H. Liu, Z. Liang, T. Cao, et al.. Nat. Commun. 2024, 15, 10154.
doi: 10.1038/s41467-024-54454-0 |
| 69 |
S. Kim, Y. Y. Choi, J. I. Choi. Appl. Energy 2022, 308, 118317.
doi: 10.1016/j.apenergy.2021.118317 |
| 70 |
D. Doonyapisut, B. Kim, J. K. Kim, E. Lee, C.-H. Chung. Eng. Appl. Artif. Intell. 2023, 126, 107027.
doi: 10.1016/j.engappai.2023.107027 |
| 71 |
Y. Liu, Q. Li, K. Wang. Energy Storage Mater. 2024, 69, 103394.
doi: 10.1016/j.ensm.2024.103394 |
| 72 |
Y. Liu, Z. Yang, X. Zou, S. Ma, D. Liu, M. Avdeev, S. Shi. Natl. Sci. Rev. 2023, 10, nwad125.
doi: 10.1093/nsr/nwad125 |
| 73 |
Y. Liu, S. C. Ma, Z. W. Yang, X. X. Zou, S. Q. Shi. J. Chin. Ceram. Soc. 2023, 51, 427.
doi: 10.14062/j.issn.0454-5648.20220991 |
| 74 |
D. Lyu, B. Zhang, E. Zio, J. Xiang. Cell Rep. Phys. Sci. 2024, 5, 102164.
doi: 10.1016/j.xcrp.2024.102164 |
| 75 |
H. Zhang, X. Gui, S. Zheng, Z. Lu, Y. Li, J. Bian, arXiv preprint (2024), https://doi.org/10.48550/arXiv.2310.14714.
|
| 76 |
F. L. Barsha, W. Eberle. Mach. Learn. 2025, 114, 141.
doi: 10.1007/s10994-025-06772-7 |
| 77 |
A. Bandi, P. V. S. R. Adapa, Y. E. V. P. K. Kuchi. Future Internet 2023, 15, 260.
doi: 10.3390/fi15080260 |
| 78 |
W. Saeed, C. Omlin. Knowl. -Based Syst. 2023, 263, 110273.
doi: 10.1016/j.knosys.2023.110273 |
| 79 |
P. Li, F. Guo, Y. Li, X. Yang, X. Yang. Energy 2025, 315, 134344.
doi: 10.1016/j.energy.2024.134344 |
| 80 |
Y. Xu, S. Kohtz, J. Boakye, P. Gardoni, P. Wang. Reliab. Eng. Syst. Saf. 2023, 230, 108900.
doi: 10.1016/j.ress.2022.108900 |
| 81 |
F. Wang, Z. Zhai, Z. Zhao, Y. Di, X. Chen. Nat. Commun. 2024, 15, 4332.
doi: 10.1038/s41467-024-48779-z |
| 82 |
R. Tan, X. Lu, M. Cheng, J. Li, J. Huang, T. Y. Zhang. Energy Storage Mater. 2024, 72, 103725.
doi: 10.1016/j.ensm.2024.103725 |
| 83 |
Z. Wang, D. Shi, J. Zhao, Z. Chu, D. Guo, C. Eze, X. Qu, Y. Lian, A. F. Burke. eTransportation 2024, 19, 100309.
doi: 10.1016/j.etran.2023.100309 |
| 84 |
S. Tu, Y. Zhang, J. Zhang, Z. Fu, Y. Zhang, Y. Yang, arXiv preprint (2024), https://doi.org/10.48550/arXiv.2408.04057.
|
| [1] | 金彩云, 吴泽轩, 李国鹏, 罗战, 李念武. 用于金属锂电池的磷腈基阻燃人工界面层[J]. 物理化学学报, 2025, 41(8): 100094 - . |
| [2] | 刘建东, 张志佳, MikhailKamenskii, FilippVolkov, SvetlanaEliseeva, 马建民. 高压锂电池正极电解质界面研究进展[J]. 物理化学学报, 2025, 41(2): 100011 - . |
| [3] | 韩卓, 张丹丰, 王海先, 郑国瑞, 柳明, 贺艳兵. 长寿命高镍锂电池界面重构电解液添加剂研究进展[J]. 物理化学学报, 2024, 40(9): 2307034 - . |
| [4] | 吕寒梅, 陈昕, 孙麒富, 赵宁, 郭向欣. 纳米石榴石固体电解质粉体在聚合物电解质中的均匀分散[J]. 物理化学学报, 2024, 40(3): 2305016 - . |
| [5] | 赵永智, 陈晨阳, 刘文燚, 胡伟飞, 刘金平. 固态锂电池界面优化策略的研究进展[J]. 物理化学学报, 2023, 39(8): 2211017 -0 . |
| [6] | 夏求应, 蔡雨, 刘威, 王金石, 吴川智, 昝峰, 徐璟, 夏晖. 锂负极失效的全固态薄膜锂电池的直接回收再利用[J]. 物理化学学报, 2023, 39(8): 2212051 -0 . |
| [7] | 关俊, 李念武, 于乐. 人工界面层在金属锂负极中的应用[J]. 物理化学学报, 2021, 37(2): 2009011 - . |
| [8] | 岳昕阳, 马萃, 包戬, 杨思宇, 陈东, 吴晓京, 周永宁. 金属锂负极失效机制及其先进表征技术[J]. 物理化学学报, 2021, 37(2): 2005012 - . |
| [9] | 杨毅, 闫崇, 黄佳琦. 锂电池中固体电解质界面研究进展[J]. 物理化学学报, 2021, 37(11): 2010076 - . |
| [10] | 石浩东, 李亚光, 路鹏飞, 吴忠帅. 石墨烯负载的氧配位钴单原子稳定金属锂负极[J]. 物理化学学报, 2021, 37(11): 2008033 - . |
| [11] | 张世超, 沈泽宇, 陆盈盈. 金属锂电池的热失控与安全性研究进展[J]. 物理化学学报, 2021, 37(1): 2008065 - . |
| [12] | 蔡明俐, 姚柳, 靳俊, 温兆银. 水溶液法原位构建ZnO亲锂层稳定锂-石榴石电解质界面[J]. 物理化学学报, 2021, 37(1): 2009006 - . |
| [13] | 邱晓光, 刘威, 刘九鼎, 李俊志, 张凯, 程方益. 金属锂负极的成核机制与载体修饰[J]. 物理化学学报, 2021, 37(1): 2009012 - . |
| [14] | 潘弘毅, 李泉, 禹习谦, 李泓. 多空间尺度下的金属锂负极表征技术[J]. 物理化学学报, 2021, 37(1): 2008091 - . |
| [15] | 刘亚, 郑磊, 谷巍, 沈炎宾, 陈立桅. 原位聚合表面修饰的金属锂负极[J]. 物理化学学报, 2021, 37(1): 2004058 - . |
|
||